Tagarchief: water

Zuinig met water in een droge tuin

Help je groenten en gewassen hitte en droogte te overleven. Ieder beetje hulp kan verschil maken. Wat zorgt voor uitdroging? Lage grondwatertafel en weinig neerslag. Maar ook wind! Zon. Een luchtige, losse bodemstructuur.

Wind en zon kan je temperen door hogere beplanting tussen lagere gewassen, of door op perceelranden struiken of een (eetbare) haag te zetten. Vermijd lijnrechte structuren en rijen, plant of zaai liever afwisselende soorten in een zeshoekig patroon, of in spiraalvormen.

Een bijkomend hulpmiddel voor wat schaduw en als windbreker is reliëf in de tuin voorzien. Maak de tuin niet vlak, voorzie bedden en ruggen (ook beter niet lijnrecht). Pas hier en daar Hügelkultur toe. (Gracht graven, vullen met een houtberg, en terug afdekken met de uitgegraven aarde.)

De grond zal minder uitdrogen als je zorgt dat die bedekt is en blijft. Dat kan door te mulchen met organisch materiaal. Bij gebrek daaraan kan je ook karton of zelfs keien gebruiken. Of (lage) begroeiing zoals klaver en vogelmuur. Bedekking kan ’s ochtends ook condens vangen. Dauw ontstaat als de temperatuur van de lucht daalt tot onder het dauwpunt waarbij de waterdampdruk van de luchtlaag vlak boven de aarde het verzadigingspunt bereikt.

De ondergrond is liefst vochthoudend. Vocht doorlatend zijn kiezel, grind en zand. Fijnere partikels laten minder lucht en verdamping toe. Ga dus liever niet (veel en diep) ploegen, woelen of graven. Leem met compost is prima. Een humusrijke, zwarte bovenlaag is ideaal. Op minder geschikte grond kan je het zaï-principe toepassen. Maak een put(je) in de grond (zand) en doe daar compost in. Zaai en plant hierin, en zorg voor mulch.

Geef water (lang) na zonsondergang, zodat er weinig verdampt. Vermijd temperatuurshocks (ijskoud putwater over verhitte planten). Geef water op (of in!) de grond, niet op de plant (waar het druppels kan vormen die als een vergrootglas stralen kunnen bundelen en het blad verbranden).

(Moderne technieken gebruiken druppelslangen en (ondergrondse) zweetslangen en pompen, of vochthoudende korrels.)

Zuinig en weinig water geven kan volgens het doopselprincipe. En door gebruik van de olla pot. Een olla is een rondbuikige pot met een korte, brede hals. Hij werd vroeger ook gebruikt als kookpot en asurn. In de tuin is de olla (spreek uit als ojja) een ongeglazuurde, poreuze, terracotta irrigatiepot die tot aan de nek wordt ingegraven tussen de planten. Je vult hem met water en legt een deksel over de opening (tegen vuil, verdamping, muggen). De koelere ondergrondse opslag verhindert verdamping. De plantenwortels groeien naar de pot toe en onttrekken er water aan. Je vult hem 1 à2 maal per week en bespaart zo 50-70% water en veel werk. Door de afsluiting kunnen muggen geen eitjes leggen in het water.

Voor de winter moet je de pot uitgraven en binnen bewaren (tegen bevriezen).

(Hetzelfde waterdoorlatend principe wordt in de zeer gebruikt als koelkamer(tje).

Je kan zelf een bruikbare pot maken door een bloempot te gebruiken. Maak het bodemgat dicht door een laagje mortel in de pot te gieten, en gebruik eventueel een passende aardewerk schotel (uit hetzelfde materiaal) als deksel.

Combineer allerhande technieken én planten. Plant in gevarieerde groepjes, niet bv prei netjes op een rij. Wortel ertussen zorgt voor schaduw en bodemdekking.

Een aantal zuiderse planten zijn behoorlijk droogte bestendigd: druiven, olijven, vijgen, lavendel …

Kies voor gewassen met een kort groeiseizoen, en voor miniatuurvariëteiten die minder water nodig hebben om vruchten te ontwikkelen.

(Redelijk) droogtetolerante groenten:

  • Armeense komkommer
  • artisjok Jeruzalem
  • asperges (meerjarig)
  • aubergine
  • cowpea (droogtebestendige lange boon met zwarte ogen)
  • groen gestreepte cushaw squash
  • kikkererwten
  • lima boon Jackson Wonder
  • mais Black Aztec en Hopi Pink
  • meloen Iroquois’
  • Mosterdgroente (soort Chinese ijsbergsla)
  • Motboon (Vigna aconitifolia)
  • okra
  • paprika’s
  • pepers
  • peulvruchten allerhande
  • rabarber (eenmaal volwassen)
  • snijbiet
  • Tepary bean
  • watermeloen Suiker Baby
  • wereldbol artisjok (Cynara cardunculus)
  • zoete aardappel

Dek ook de composthoop af met een schaduwgevende laag, en begraaf vochtige materiaal onder de bovenlaag (koffiedrab, rot fruit e.d.)

Wereld Waterdansdag

waterdans1Wereld Waterdansdag gebruikt dans als sociaal instrument om mensen op een vrolijke manier samen te brengen, en combineert dit met de levensbelangrijke problematiek van zuiver water voor alle mensen en alle leven op aarde. Een feest met een boodschap, dat op 20 juni (de langste dag van het jaar) heel de wereld rond gaat.

Global Water Dances begon met een kleine groep studenten non-verbale communicatie die gemeenschapsdans gebruiken om sociale cohesie te creëren. Ze startten het idee in juli 2008 aan het Schumacher College in Engeland. Global Water Dances is als wereldwijd evenement voor het eerst gelanceerd in juni 2011.
Deelname aan planning van plaatselijke evenementen aangaande Global Water Dances staat open voor iedereen die er van houdt om te bewegen.

waterdans4De tweede globale prestatie werd uitgevoerd op 15 juni 2013. Op die dag werden op meerdere plaatsen over heel de wereld een reeks van dansen gericht op water kwesties uitgevoerd. Het blijft een artistieke initiatief, gericht op de kritische behoefte aan veilig drinkwater. Hiermee willen deelnemers een lokale verbinding maken met de wereldwijde gemeenschap en er voor ijveren dat alle mensen toegang hebben tot schoon drinkwater, zodat ook het water dat we drinken en dat door ons lichaam stroomt ons in stand houdt, en ons geen schade berokkent.

waterdans2Het evenement bestaat uit 4 delen:
I. Een ritueel of een openingsceremonie, die specifiek voor iedere locatie.

II. Een waterdans gemaakt door plaatselijke choreografen, met lokale  muziek, rond lokale problemen met water.

III. Een gezamenlijke choreografie door alle artiesten wereldwijd op hetzelfde muziekstuk, met aansluiting van de deelnemers en het publiek wereldwijd. (De muziek kan worden gedownload van de ‘voor CHOREOGRAFEN pagina, waarop je ook de video kan zien en de geschreven instructies voor de choreografie.

IV. Deelname van het publiek aan een zeer eenvoudige dans. De bewegingen kunnen ter plaatse aangeleerd worden, of voorafgaand reeds geleerd zijn.

Slechts 2,5% van het water op de wereld is zoet water.
En van die 2,5 is het meeste van het wereldwijde zoetwater moeilijk bereikbaar of beschikbaar. Een minuscule 0,4% zit in oppervlaktewater van meren en rivieren, en als vochtig in de lucht. Maar liefst 69,5% is bevroren in gletsjers, sneeuw, en permafrost. En een 30,1% zit in ondergrondse watervoerende lagen.
Eén miljard mensen, ongeveer een persoon op 8, heeft geen toegang tot schoon water.

waterdans3Door klimaatverandering, milieuverontreiniging, intensieve landbouw, sproeistoffen, fracking ed. is er steeds minder schoon water beschikbaar.
Als de Wereld Waterdans dag hiervan meer mensen bewust kan maken om samen voor verbetering te zorgen is dat zeker een prima initiatief dat navolging verdient. Leuven, Leopoldsburg, Oostkamp, Brugge, Gent, Antwerpen, Kortrijk, Brussel, Oostende, Rotterdam, Amsterdam, Den Haag… deden ook al mee.

Meer plaatsen, en mogelijkheden om volgend jaar zelf ook mee te doen vind je via http://globalwaterdances.org/

Woestijnen vruchtbaar maken

Als het over honger in de wereld gaat, komt vaak het vruchtbaar maken van woestijnen ter sprake. Het wordt vaak afgewimpeld als een onmogelijk probleem: te droog, te heet en geen water.  Waardoor woestijnen nog uitbreiden. Terwijl er tal van voorbeelden zijn om woestijnen te vergroenen.
(En wat die honger betreft: ondertussen weten we dat er voedsel genoeg zou zijn, als het eerlijk verdeeld zou worden. Als we in het westen niet zo veel zouden verspillen, en niet ongezond teveel zouden eten.)
Eén koppel plant in Yin Yuzhen (Mongolie) 600.000 bomen op 28 jaar om woestijn in woud te veranderen. Wind en zand vernielden het plantgoed meermaals. Maar door te blijven planten en water geven overwonnen ze de woestijn.
India heeft door ontbossing en verwoestijning steeds minder ruimte voor landbouw, dieren en natuur. In 1979 zag de toen 16-jarige Indiër Jadav “Molai” Payeng dat een groot aantal slangen door een overvloed aan regenwater naar een zandvlakte werden gespoeld. Geen enkele slang overleefde het, omdat er geen bescherming tegen de hitte was. Daar is de schaduw van bomen en planten voor nodig. Hij vroeg aan de lokale overheid om een bos te planten, en kreeg te horen dat er niets zou groeien, behalve misschien bamboe.
De tiener begon in zijn eentje bamboe te planten en water te geven. Toen die het goed bleek te doen, begon hij na enkele jaren ook bomen en andere planten te zaaien. Hij importeerde zelfs rode mieren, om het ecosysteem en de eigenschappen van de grond te verbeteren. En 30 jaar later is zijn werk gegroeid tot 550 hectare bos. Hij leeft als kluizenaar in zijn eigen bos dat nu vele dieren en plantensoorten huisvest waaronder vijf tijgers en neushoorns.

Het bos ligt in Jorhat, zo’n 350 kilometer van Guwati in het Noord-Oosten van India.
Het lokale agentschap voor bosbeheer kent pas sinds 2008 het project van Molai. Toen waren 100 op hol geslagen olifanten in het bos terechtgekomen, nadat ze achtervolgd werden door dorpelingen die er last van hadden. Nu werkt het agentschap samen met Molai om het bos en de dieren te beschermen.

Een Chinese wijnboer maakt wijn in de Gobiwoestijn (grens China-Mongolië, bij Wuhai city). Dat is één van de droogste plekken op aarde. Bovendien duiken de temperaturen ieder jaar maandenlang meer dan 20 graden onder het vriespunt. De wijnstokken worden dan ter bescherming 6 maanden onder het zand begraven. In de zomer wordt het 40 graden. Water wordt uit een nabije rivier opgepompt, want in de zomer valt er meestal geen druppel regen. Gezien wijn booming business is in China, en er extra betaald wordt voor exclusieve woestijnwijn, is Chateau Hansen
inmiddels een lucratieve zaak.
Maar het kan ook met minder kapitaal. 
Door dauw te oogsten.
In Israël is er een Tal Ya dauwvanger ontwikkeld, een soort trechter waar een plant door kan groeien. 
Dauw kan er tegen condenseren en naar de plant vloeien.

De Waterboxx is een emmer met een soortgelijke, geribbelde deksel op. 
Het condenswater wordt via een lont naar de plantenwortels gevoerd. 

Ook doeken en zeilen kunnen dauw opvangen.

Condens- en mistnetten in de Andes en de Atacama woestijn zijn hiervan een voorbeeld. 
De uit bamboe plaatselijk te maken fog catcher van Warka Water vangt in Peru en Chili 50 tot 100 liter water per dag.
De zaï techniek wordt in arme (zand)gronden en onvruchtbare woestijngebieden gebruikt. In zaai- en plantputten wordt organisch materiaal gedumpt om planten als in potten te kweken en van voedingsstoffen en vocht te voorzien. Yacouba Sawadogo, een boer in de Sahel  (Burkina Faso)  gebruikt dit (cordons pierreux en zaï holes) om bodemerosie, uitdroging en verwoestijning te bestrijden. 
The Eco System return Foundation doet aan vergroening en woestijnrestauratie.
In Spanje vindt je LIFE+Los Desiertos Verdes (the green deserts)
Alan Savory geeft een populaire maar ook misleidende TED (Technology, Entertainment and Design) talk. Maar als idee en Voorbeeld van ‘out of the box’ denken toch interessant: vergroening door begrazing
 
China plant al enkele jaren massaal bomen om de oprukkende woestijn tegen te houden. 
Nog veel meer vindt je onder ‘Desert greening’ via je zoekmachine.
Ooit, ergens tussen 10.500 en 6.000 jaar geleden was de Sahara (groter dan de U.S, de grootste hete woestijn) gedurende enkele eeuwen groen. Ook een 5-tal ander woestijnen waren lang geleden begroeid.
Vergroening van woestijn is theoretisch mogelijk voor 32 miljoen km² woestijn (ongeveer 2x de oppervlakte van Rusland).
Als je leest wat een gemotiveerde enkeling  kan presteren op 10 jaar, is het eigenlijk onbegrijpelijk dat regeringen verwoestijning niet efficiënter aanpakken. Als ieder land met meer dan 20 gevechtsvliegtuigen bij de volgende aankoop er ééntje zou schrappen, en dat budget met enthousiaste vrijwilligers aan herbebossing zou besteden,