Categorie archief: Uncategorized

Hoe wordt ik schrijver? (05)

Lezer! Mijn leven is, net als dat van U, een grote frustratie. Vandaar dat ik mijn toevlucht neem tot schrijven. In mijn fantasieën beleef in de wildste en meest onwaarschijnlijke avonturen. Als jongeling was ik een sterke, atletische held en scherpschutter. Nu nog spoel ik minstens éénmaal per maand met een knappe blonde vrouw op een onbewoond eiland aan. (Ter verduidelijking, en ook voor mijn vrouw: dit gebeurt in mijn fantasie, uiteraard. U zou me anders, als grijs wordende held met buikje -een beetje maar natuurlijk, van allebei een héél klein beetje. Zo klein nu ook weer niet- nauwelijks meer herkennen.

U begrijpt beste lezer, dat deze frustraties de beste voedingsbodem zijn voor een vruchtbaar schrijverschap.

Het is nochtans goed mogelijk, dat U kilometers papier volschrijft, en dat er geen enkele uitgever te vinden is die bereid gevonden wordt om Uw frustratie uit te geven.

Dagen- wat zeg ik, nachtenlang gezwoeg in het zwijgende gezelschap van de dikke Van Dale, en dat allemaal voor niets. Een frustratie, eens te meer. (En waarom zou U die niet op papier zetten? Omdat deze schrijver dat al reeds gedaan heeft, juist!) Bedenk evenwel, voor U zelfmoord pleegt, dat ook hier weer een vrij eenvoudige oplossing voor de hand ligt. Want waarom zou U zelf Uw boek niet uitgeven!!!

En hiermee komen we dan aan de tweede hoofdvraag: ‘Hoe wordt ik uitgever?’. Geef toe, niets in de titel van dit boek laat vermoeden dat deze vraag in dit literair werk zou behandeld worden. Het is, om zo te zeggen, een extraatje. Anderzijds laat het mij inderdaad ook weer toe om meerdere bladzijden te vullen, enkel maar door losse onderdelen uit het alfabet aan elkaar te rijgen.

Lezer, indien U deze lectuur nu écht wil stoppen, raad ik U aan om nu toch nog een beetje door te bijten. Ik zal namelijk ook deze vraag nog, zeer kort en kernachtig, op deze bladzijde (9, als U goed genummerd hebt!) beantwoorden.

Wat de term ‘literair werk’ betreft, wil ik grif toegeven dat de titel eigenlijk een min of meer praktisch, of academisch werk doet vermoeden. Daar wil ik dan toch bij stipuleren (want zo heet dat!) dat, indien dit boek een bestseller zou worden, het toch nog een antwoord op zijn eigen titel bevat. Maar eigenlijk is dit al een doordenkertje, voor de intelligente lezers (die al afgehaakt hebben). Misschien had ik dan met deze frase het boek moeten openen. Mogelijk zouden kandidaat-schrijvers dan, ondanks alles, toch het hele boek uitlezen. Dat zou de verkoopcijfers waarschijnlijk verdubbelen beste lezer. (Tja, wie zou het andere exemplaar gekocht hebben?) Wie weet, wordt een boek op dié manier een bestseller, waardoor we hier in een vicieuze cirkel komen.

Om deze cirkel te vervolledigen, moet U terug aan het begin van de vorige alinea beginnen te lezen. Op die manier hebt U heel lang plezier van dit boek.

Lezer, ik moet nu zelf even als een ontmijner terug de draad van mijn verhaal gaan zoeken. Mijn gedachten vertoeven namelijk weer op dat eenzame eiland. En er hangt schipbreuk in de lucht. Hetgeen absoluut niet bevorderlijk is voor het voltooien van dit boek. Er kruipt een glimlach om mijn lippen, en een vlieg over het raam. Het gefrustreerde genie in mij fluistert: misschien ben je wel een reïncarnatie van Godfried Bomans. Zo grappig, dat ik er geregeld zelf om moet lachen.

Koelte produceren in de hitte: kon 2400 jaar geleden al in o.a. Perzië (nu Iran)

In droge hitte kon koude gemaakt worden door drie ingenieuze bouwsels, waar van er meestal minsten twee gecombineerd werden. Er werden yakhchāls (ijskuilen), āb anbārs (waterreservoirs) en bâdgir (windvangers) gebruikt om de binnentemperatuur van gebouwen te verlagen (als airconditioning, koeling, voor ijsvorming, enz.) om bederfelijke voeding het hele jaar door op passieve basis te koelen en bewaren, en zelfs ijsdesserts (faloodeh) te maken.

Yakhchāls waren al een bestaande en goed beheerste technologie in de Iraanse (Perzische) wereld rond ~ 400 v. Chr., en ze staan er soms nog! De constructies hadden uiteraard meestal zeer dikke muren (aan de basis tot 2 meter). Ze waren opgetrokken met saooj: hittebestendige en waterdichte mortel gemaakt van klei, zand, eiwitten, kalk, as en geitenhaar (regionaal in bepaalde hoeveelheden en op een specifieke manier verwerkt).

Grote verdampingskoelers zijn gebaseerd op het gebruik van ondergrondse vochtig koude opslagruimten (Āb Anbārs, tot 5.000 m²!), een grote bovengrondse koepel met dikke muren en windvangers om lucht te verplaatsen. De windvangers trekken koele lucht door goed geïsoleerde torens naar ventilatieopeningen. De qanats (ondergrondse kanalen of aquaducten) zijn vaak gevoed door smeltende sneeuw uit de bergen. Hoge ommuring kan gebruikt worden om voor schaduw te zorgen.

Soms worden de ondergrondse gedeelten enkel tijdens de wintermaanden gevuld met ijs door er water uit de qanāts in te bevriezen. In andere (woestijn)regio’s met grote temperatuurverschillen kan dat zelfs in een dag- en nachtritme.

Wind Catchers (Bâdgirs) staan meestal met 4 of 8 (soms slechts 1) rond of tegen een constructie om de ventilatie te vergroten, de binnentemperatuur te verlagen en koeling door verdamping te bieden. Er zijn verschillende ontwerpen: met neerwaartse stroming (a), met opwaartse trek (b) (vaak in combinatie met qanāts-toevoer), en als zonneschoorsteen (c).

Een toren (a) met opening(en) aan 1 zijde vangt ieder zuchtje van de (overheersende) wind die naar beneden wordt geleid. Vaak worden binnenplaatsen gebruikt om koele nachtlucht op te sluiten.

Windvangers (b) tegenover de richting van de heersende winden in combinatie met koele luchtinlaat op of onder grondniveau hebben vaak verplaatsbare openingen of verstelbare torens, om ze weg van de wind te richten.

De zonneschoorsteen (c) is een gemakkelijke manier om hete lucht af te voeren en koudere nachtlucht vast te houden.

Naast mijn huis is er een zeer smal ommuurd steegje waar bijna nooit zon komt. Met muggengaas voor het raam is het nu een heel geschikte plek om koele lucht binnen te krijgen. Ik zou het effect kunnen verbeteren door er vochtig gaas voor te hangen. Zo eenvoudig kan het zijn. Je voelt zelf wel het verschil als je in de zon zit, of in de schaduw.

Vaderdag

Met mijn vingers als kam woel ik mijn schaarser wordende grijze haren een beetje in de goede richting. Dat moet volstaan om op het einde van een warme (vader)dag nog even een terrasje te doen. De zon is al versluierd, maar de temperatuur nog boven de 20 graden. Een flinke mop slagroom met daaronder wat cappuccino is prima gezelschap om de weekendkrant te doorbladeren, en de sudoku en het kruiswoordraadsel op te lossen.

Er is nieuwe bediening. Jobstudenten waarschijnlijk. Ze kennen mijn bestelling dus nog niet. Het duurt even voor ik door heb dat het gesprek aan het luid lachende tafeltje achter mij over pappa gaat. Met een paar opgevangen flarden krijg ik medelijden met mijn collega. En eigenlijk ook wat met mezelf. Om beter te kunnen volgen zet ik mijn hoorapparaten maar aan. Ja, ouder wordende pappa´s he…

Eentje was met hem gaan winkelen, in de Carrefour. Hij kocht 5 stuks. Ik weet niet zeker waar het over ging, ik veronderstel paren sokken (of ondergoed?). Terwijl er nota bene een aanbieding was voor 6 of 7 stuks, die dan eigenlijk per stuk nog iets goedkoper was. Maar hij had er maar 5 nodig. En ze kon hem maar niet aan zijn verstand brengen dat hij er net zo goed 7 kon kopen. Hilarisch! “Totaal geen shopping ervaring..” weerkaatst een lachebek van de andere kant van de tafel. En hij heeft er echt maar 5 meegenomen en afgerekend. Ik voelde me bijna schuldig in zijn plaats. Blijven hangen in een wereld waar je enkel koopt wat je nodig hebt…. hoe bestaat het.

En hoe ze daarna bij vrienden, of was het familie, nog in affronten vielen omdat de man verdomme gewoon rechtuit was. Terwijl ze vooraf nog zo hadden uitgelegd dat uit eten gaan en bepalen in welk visrestaurant wilden terecht komen heel subtiel moest worden aangebracht. Bijna alsof die vrienden zelf op het idee gekomen waren. Maar nee, de lomperik… Geen takt! Lachen! (Tenminste nu, achteraf.) Die is dan gewoon rechttoe rechtaan. Een man naar mijn hart dus.

En zijn kleding die eigenlijk niet paste bij de gelegenheid. Komaan, hoe haalt hij het in zijn hoofd om daar zo te verschijnen? Je lacht je een kriek…

Waarschijnlijk kon de lol gaan over bijna iedere willekeurige vader met voldoende grijze haren. Het had over mij kunnen gaan. Soms een kleine nuance, maar even goed een oudere, onaangepaste idioot. Die niet kan vakkundig kan shoppen. Zijn oude kleren afdraagt i.p.v. zich geregeld door een modeblad te laten restylen. En alleen koopt wat hij nodig heeft. En waarschijnlijk ziet mijn omgeving me nog veel dommere dingen doen. Even verward als mijn (niet bestaande) kapsel.

Fijne vaderdag, grijsaards! Blijf vooral gewoon doen, en zijn wie je bent. Laat ze maar lachen…