Gegenereerd door All in One SEO v4.9.5.1, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren.

# tOverlevenaar

Palaveren over ergernissen en hoop, 'n knipoog & 'n vloek

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://toverlevenaar.cultu.be/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Berichten

- [Actiemaand - sept.'23](https://toverlevenaar.cultu.be/actiemaand-sept-23/) - zo 10/09 Kerkplein Kortessem Pleit met ons voor de Klimaatzaak. Om 5 voor 12 komen we samen. Gekleed in zwart, met een witte bef (A4 papier of zo). Om 5 na 12 houden we 3 minuten stilte.De rechtbank heeft het beleid van onze politici veroordeeld, wegens zwaar onvoldoende. En toch wordt er nog steeds veel
- [GEZEL*: je buurtsafari](https://toverlevenaar.cultu.be/gezel-je-buurtsafari/) - zondag 17 sept.'23 13u30 -17u00: buurt-safari 17u00 - 18u00: samen afsluiten Vliermaalroot - Romershoven - Gors (*) GEZEL : Gezond Eerlijk Zelfvoorzienend Ecologisch Lokaal : GEZEL wil een netwerk(je) zijn van plaatselijke burgerinitiatieven om gezondheid en welzijn van samenleving, mens, milieu en natuur te verbeteren (in het kader van Het Festival Van De Verbinding).
- [t Over-leven: zelfvoorziening, nieuwe (5de) editie](https://toverlevenaar.cultu.be/t-over-leven-zelfvoorziening-nieuwe-5de-editie/) - De nieuwe (5de) editie is er. Drie delen, 1.790 blz. Alles over zelfvoorziening en zelfredzaamheid, van A tot Z, met handige zoekwoorden en lijsten. Weet je wat dit is?dul, chernozem, chinampa's, bola, boogboor, bindpaard, waldteufel, ...(en nog +5.000 zoekwoorden méér). Meer info op https://toverleven.cultu.be/boek-t-over-leven
- [Zelfvoorziening: tuin & duurzaamheid](https://toverlevenaar.cultu.be/zelfvoorziening-tuin-duurzaamheid/) - Op 1 & 2 juli 2023 gaat in Trixxo Hasselt - Veganworld - A New Lifestyle door. Je vindt er naast standen en andere activiteiten ook een hele reeks lezingen. Ook over zelfvoorziening. Op zaterdag toegespitst op mogelijke vormen van tuinieren, en zondag op een ecologische voetafdruk en natuurzame keuzes. https://www.veganworld-anewlifestyle.com/lezingen-workshops-categorie/alles?423149b6_page=2
- [Klimaatperikelen (2 min.)](https://toverlevenaar.cultu.be/klimaatperikelen-2-min/) - All credits: Koen Fossey : muziek, beeld & animatie ... (2 min) (dus ingekort tot 2 minuten :) )Ik ben al sinds mijn tienertijd geïnteresseerd in, en bezig met dans, eerst volksdansen, de laatste decennia de gebruikelijke standaard koppeldansen. Daarnaast besteed ik nog heel veel tijd aan alles wat met zelfvoorziening en onafhankelijk leven te
- [Podcast Toverleven(aar)](https://toverlevenaar.cultu.be/podcast-toverlevenaar/) - Speciaal uit Amsterdam kwam de 'Man met de microfoon' voor een babbel ('Speel af> vanaf 18'). Voor wie liever luistert (vb. tijdens de afwas) dan leest. Een podcast over roots van t-Over-leven... https://podcasts.apple.com/nl/podcast/een-grote-bruine-envelop-de-schroevendraaier/id1064022589?i=1000604680822
- [Workshop<br>Toekomstbestendig leven<br>Steven Vromman](https://toverlevenaar.cultu.be/workshoptoekomstbestendig-levensteven-vromman/) - Na de succesvolle tournee met meer dan vijftig boekvoorstellingen van ‘Amor Mundi’ is er een nieuw boek en een nieuw aanbod. ‘Hoop, een kompas in turbulente tijden’ wil een handleiding zijn voor de bijzondere tijd waarin we leven. Dit is een reactie van lezer Stefaan Segaert.Het boek (en Steven als persoon) heeft de enorme gave
- [van Duurzaam naar Natuurzaam](https://toverlevenaar.cultu.be/van-duurzaam-naar-natuurzaam/) - Plastieken sanseveria's zijn duurzamer dan echte. Dat geldt ook voor andere bloemen. En potten. Hoe kan dat? Hoe komt dat?De Brundtlandcommissie omschreef duurzaam (1987) toch ecologisch: “Ontwikkeling die voorziet in de behoefte van de huidige generatie zonder afbreuk te doen aan de mogelijkheden van de toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien.” Daarna werd
- [Interview zelfvoorziening: de tekst](https://toverlevenaar.cultu.be/interview-zelfvoorziening-de-tekst/) - (Wegens onbereikbare links, hier een letterlijk overgenomen tekst.) ‘Ik ben niet wereldvreemd, maar ik consumeer bewust’: Hugo Tresinie leeft zoals vroeger Een leven zonder gas, water, elektriciteit en gevulde winkelrekken: Hugo Tresinie is er al jaren op voorbereid en heeft een boek over overlevingstechnieken geschreven. HUGO TRESINIE «De meeste mensen hebben geen idee hoe ze
- [Interview  zelfvoorziening](https://toverlevenaar.cultu.be/interview-zelfvoorziening/) - Een hele tijd geleden werd ik geïnterviewd voor het weekblad Humo. Het verhaal werd gepubliceerd op 12/12/22 (en op 22/12/22 in De Morgen). Een aantal mensen vroeg me om de tekst, omdat die achter een betaalmuur zat. Ondertussen is er blijkbaar een link die wel toegankelijk is. (Hier bij mij werkt het toch :) ).
- [Hugo > Humo](https://toverlevenaar.cultu.be/hugo-humo/) - In de kijker: zelfvoorziening Het is niet mogelijk om ervaringen van een heel leven, en informatie uit tientallen boeken en honderden gesprekken en artikels samen te vatten in één boek. Maar ik heb het wel geprobeerd. En ik ben er best tevreden over. Ik trouwens niet alleen. Het is niet mogelijk om een boekwerk van
- [Moeilijke keuzes](https://toverlevenaar.cultu.be/moeilijke-keuzes/) - Een nieuwe editie van ‘t-Over-leven voorbereiden om te laten drukken. Het papier. De omslag. De indeling. Het gewicht, de kosten,… Heb je liever een boek met een stevige ‘hard cover’, of met een lichtere paper backs zoals de meeste goedkopere uitgaven? De eerste is duurder en zwaarder, maar veel steviger. En je kan hem makkelijker
- [<strong>Kom</strong> <strong>ont-moeten</strong><br><strong>met</strong><strong> humor en visie </strong><strong>van Steven Vromman</strong>](https://toverlevenaar.cultu.be/kom-ont-moetenmet-humor-en-visie-van-steven-vromman/) - Amor Mundi is een actueel toekomstverhaal met veel humor en een positieve kijk op de klimaatverandering. Anekdotes en een amusante babbel met auteur Steven Vromman.Welkom in de wondere wereld van lintbebossing, geenrichtingsstraten, zelfslachtboerderijen, hitte-tapijten, collapsonauten, regenbommen, veganitariërs, droomkwekerijen en katrolwoningen. Uw kans om te ont-moeten(Zeg het voort…)We voorzien 8 voorstellingenzo 01-mei Genk 11u Fabriekzo 01-mei Genk
- [Hoe wordt ik schrijver? (01)](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-01/) - Een compleet boek over alle aspecten van het schrijverschap, voor de naïeve lezer die denkt dat hij kan (leren) schrijven. Indien U aspiraties hebt om ooit zelf een boek te gaan schrijven, zal onderhavig meesterwerk U daarbij geenszins kunnen helpen. Toch kan het de moeite lonen om vooral de eerste pagina's aandachtig door te lezen.
- [Hoe wordt ik schrijver? (00)](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-00/) - PC's worden steeds sneller, met meer geheugen en opslagruimte. En telkens er weer eentje teveel veroudert, kopieer ik de harde schijf naar een mapje op de nieuwe PC. Die map heet dan 'Oude PC'. En daarin zit uiteraard ook de vorige map 'Oude PC'. Een soort Russische poppetjes dus. Vol bestanden en foto's die ik
- [Je eigen avond: ont-moeten, lachen, inspireren, overleggen…](https://toverlevenaar.cultu.be/je-eigen-avond-ont-moeten-lachen-inspireren-overleggen/) - (kunnen we samen organiseren, met Grootouders voor het Klimaat, Transitie Limburg, Steven Vromman e.a.) Dag, Kan je ons helpen? Met Grootouders voor het Klimaat willen we plaatselijk een samenkomst houden samen met Steven Vromman (ook gekend als Low Impact Man, die zijn ecologische voetafdruk zo klein mogelijk wil houden). Hij schreef ‘Amor Mundi’, een toekomstverhaal
- [Gelukkig zijn, ... maken of worden ...](https://toverlevenaar.cultu.be/gelukkig-zijn-maken-of-worden/) - Ik was wat geschrokken. Binnen een paar uur was het artikeltje al tientallen keren gelezen, zelfs nog vóór het via menu’s op de website te vinden was. Blijkbaar wordt er ijverig naar gezocht. Dus deel ik het hier ook even: https://toverleven.cultu.be/gelukkig-zijn-maken-of-worden
- [Experiment ‘Universe 25’](https://toverlevenaar.cultu.be/experiment-universe-25/) - Amerikaanse wetenschapper etholoog John Calhoun (1972, National Institute of Mental Health (NIMH)) ziet: hemel wordt hel. Hij creëerde een perfecte utopisch paradijs voor muizen. Onbeperkt eten, drinken, geen roofdieren en ziekte, voldoende ruimte, nesten, comfortabele temperatuur van 20°C, wekelijkse reiniging. Hij onderzocht het effect van de bevolkingsdichtheid op het gedrag. De eerste 104 dagen (fase
- [Je laatste boek.](https://toverlevenaar.cultu.be/je-laatste-boek/) - je laatste boek Door lowimpactmanStel. Omwille van het klimaatprobleem en de biodiversiteit komt er een bijzonder drastische maatregel. Er mag geen boom meer gekapt worden. Hout mag niet meer gebruikt
- [Rampenplan](https://toverlevenaar.cultu.be/rampenplan/) - ... is een blogreeks van LowImpactMan Steven Vromman. Ik kopieer hier zijn recente blog. De overige teksten vind jein zijn reeks. >> De reeks rond Rampenplan heeft me in elk geval iets heel bijzonder opgeleverd. Een mail van Hugo waarin hij vertelt over zijn levenswerk. Een boek en een website met alle noodzakelijke informatie om
- [Welke dans doe je op welke muziek?](https://toverlevenaar.cultu.be/welke-dans-doe-je-op-welke-muziek/) - Welke muziek gebruik je voor een bepaalde dans? Een vraag die vaak terugkomt. Dus ik zet mijn antwoord even op tekst… “Wij (Talpa Entertainment Producties) maken een nieuw programma (De Dansmarathon okt. 2021) en ik ben heel erg benieuwd waarop u de keuzes baseert voor de muzieklijsten… naar welke punten u kijkt om te bepalen
- [Klacht: Argenta Green pakket gratis?](https://toverlevenaar.cultu.be/klacht-argenta-green-pakket-gratis/) - Ik zie de groene Argentabankkaarten vaak opduiken aan de kassa in supermarkten. Natuurlijk, de zichtrekening was gratis. Sterk punt. Hebt u er ook een? En denkt u dat ze nog gratis is? Ik ook. Ik had voor het Green pakket gekozen. Dus zéér verbaasd toen ik maanden later per (on)geluk merkte dat dit niet was
- [Je woning is nu officieel jachtterrein…](https://toverlevenaar.cultu.be/je-woning-is-nu-officieel-jachtterrein/) - .. maar daar wist je zelf niets van. Als je niet in een stads- of dorpskern woont, is dat waarschijnlijk écht het geval. Controleer het gewoon zelf even op https://www.geopunt.be/ (Ook als je het al liet uitkleuren! Zie verder.) Om te mogen jagen moeten jagers over ten minste 40 ha aaneengesloten terrein beschikken. Dus kleuren
- [Vole au vent: vlieg(t) in de wind](https://toverlevenaar.cultu.be/vole-au-vent-vliegt-in-de-wind/) - .. een vechtende wesp valt plots vlak voor mijn knieën op de koer. Ze heeft een vrij grote, zwarte vlieg te pakken. Na 10-12 seconden beweegt de vlieg niet meer. Maar het ‘gevecht’ en gedraai blijft wel nog doorgaan. Ze neemt haar buit mee, vliegt omhoog en gaat op een blad van de druivelaar zitten.
- [Lattensplijten voor planfonds en muren](https://toverlevenaar.cultu.be/lattensplijten-voor-planfonds-en-muren/) - Ruwweg tussen 1870 en 1950 was lattenklieven & een (bij)beroep, vooral rond Beernem en Sint-Joris, waar de inwoners nog lattenklievers worden genoemd. Het ambacht heette lattenspletten (-splijten). De latten werden met latnagels (met een grote kop) gespijkerd op steunbalken als drager voor stucwerk. Ze waren 25-30mm breed en ca. 5m dik, met evenveel tussenruimte. De
- [Hellingen beplanting tegen erosie](https://toverlevenaar.cultu.be/hellingen-beplanting-tegen-erosie/) - Adviezen van tuincentra en -architecten prijzen hiervoor enkel een verkoopbaar plantengamma aan, zonder motivering. Gelukkig hebben enkele (vooral Nederlandse) overheidsdiensten wel wat ervaring, studies en jaren projectopvolging (1980 en 1990) m.b.t. dijken en dammen. Daar valt wel wat uit te leren. Essentieel is dat je de grond begroeid moet laten (of maken). Behoud zoveel mogelijk
- [Ruwe muren witten](https://toverlevenaar.cultu.be/ruwe-muren-witten/) - Ik heb al enkele keren oude, ruwe muren (baksteen en betonnen blokken) wit geverfd om wat meer licht in de omgeving (tuin, stal, woning) te krijgen. Het maakt echt veel verschil, zowel binnen als buiten. De aanzienlijke bijkomende lichtintensiteit doet de planten extra groeien en vruchten leveren. Maar de ruwe voegen en stenen mooi gewit
- [Hebben ganzen tanden?](https://toverlevenaar.cultu.be/hebben-ganzen-tanden/) - Als je een gans in de bek kijkt geloof je meteen dat vogels van dinosauriërs afstammen. Naast de gelijkenis m.b.t. het skelet, de eieren en het verenkleed dat ook bij een aan aantal dino’s gevonden is, lijken gedomesticeerde ganzen een flink stel bijters te hebben, zowel op hun kaak (snavel) als op hun tong. Tanden
- [Bricoleren is ook recycleren](https://toverlevenaar.cultu.be/bricoleren-is-ook-recycleren/) - Bricoleren heeft veel betekenissen, o.a. knutselen, prutsen of onprofessioneel dingen maken. Etymologisch is het woord afgeleid van briccola (middeleeuwen, rond 1360 en dan bricole: (slinger) katapult, een groot aanvalswapen). Toen die achterhaald was, kreeg het de betekenis van "sluwe manieren", vandaar ook "sleutelen". Maar voor mij is het eerder een edele sport: de uitdaging om
- [Hout stoken verbieden wegens te vervuilend?](https://toverlevenaar.cultu.be/hout-stoken-verbieden-wegens-te-vervuilend/) - Volgens diverse studies is met hout verwarmen zeer vervuilend en ongezond, vooral voor de kachelgebruiker, maar ook voor de buren. De binnen en buiten gemeten waarden aan CO, CO2, fijnstof, chemicaliën, kankerverwekkende PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en dioxines kunnen het hormoon- en immuunsysteem aantasten. Ook ik krijg dus vaak de wind van voren van nog
- [Het milieuprobleem van houtkachels en -verbranding](https://toverlevenaar.cultu.be/het-milieuprobleem-van-houtkachels-en-verbranding/) - Verwarmen doen we bij koud weer. Net dan is er een stabiel hogedrukgebied zonder wind, blijven uitlaat- en verbrandingsgassen hangen in de koude onderste luchtlaag. Volgens meerdere studies is het gebruik van (oude) houtkachels niet meer verantwoord. VMM stelt dat houtverbranding in Vlaanderen verantwoordelijk is voor 35% van de totale uitstoot van fijnstof, plus nog
- [Strooien hoedje: van vogelverschrikker tot exclusief modeaccessoire](https://toverlevenaar.cultu.be/strooien-hoedje-van-vogelverschrikker-tot-exclusief-modeaccessoire/) - Oude technieken en ambachten fascineren me. Sommige dingen lijken zo vanzelfsprekend en eenvoudig dat ik er geen aandacht aan besteed. Zoals een strooien hoedje, en hoe het gemaakt werd. Het woord zegt het al: neem wat stro, en net zoals een mandje, kan je er ook een hoedje van vlechten. Door de Coronamaatregelen (lockdown, alle
- [Natuurlijk waterdicht maken](https://toverlevenaar.cultu.be/natuurlijk-waterdicht-maken/) - Verhardende olie & vormt in contact met zuurstof door polymerisatie stabiele, waterdichte films. Een lavabo of wastafel die in leem – klei wordt gemodelleerd kan met 2 behandelingen waterdicht & gemaakt worden. Enkele veelgebruikte drogende oliën zijn walnotenolie, tungolie1, maanzaadolie, perillaolie2 en lijnzaadolie3. (Ze worden o.a. gebruikt in olieverf en sommige lakken.) Een (verhardende of)
- [Cafeïne in hulst: iemand (thee) ervaring?](https://toverlevenaar.cultu.be/cafeine-in-hulst-iemand-thee-ervaring/) - Cafeïne wordt ook in hulst aangemaakt, de bladeren worden voor thee gebruikt. Van de Zuid-Amerikaanse matéplant (Ilex paraguariensis) wordt (Yerba) mate gemaakt die traditioneel met een metalen rietje (de bombilla) uit een kalebas (de mate) gedronken wordt. Een kop koffie bevat ongeveer 95-200mg cafeïne, mate slechts 30-40mg. Van de bladeren van de Ilex guayusa (wayusa)
- [De goudjakhals is op komst](https://toverlevenaar.cultu.be/de-goudjakhals-is-op-komst/) - De goudjakhals of gewone jakhals (Canis aureus, regionaal ook goudwolf of rietwolf genoemd), is een hondachtige (Canis) concurrent voor wolven en vossen; een soort slanke mini-wolf, met kortere poten en een formaat tussen deze collega’s. Zijn leefgebied loopt over het Arabisch Schiereiland, Klein-Azië, het Indisch subcontinent en Sri Lanka, Bulgarije, Griekenland, Roemenië, Italië. Hij zwerft
- [Uilenogen en- oren zijn speciale sensoren](https://toverlevenaar.cultu.be/uilenogen-en-oren-zijn-speciale-sensoren/) - Uilen (Strigiformes) zijn niet verwant aan roofvogels, maar worden wel nachtroofvogels genoemd. Er zijn twee families: de echte uilen (Strigidae, 191 soorten als oehoe, steenuil, dwerguil...) en de kerkuilen (Tytonidae, 19 soorten). In Vlaanderen en Nederland vinden we de velduil (Asio flammeus), steenuil (Athene Noctua), ruigpootuil (Aegoleus Funereus), ransuil (Asio otus), oehoe (Bubo bubo), kerkuil
- [De dansende plant](https://toverlevenaar.cultu.be/de-dansende-plant/) - De naam Telegraafplant verwijst naar oude communicatiepalen waarop bewegende seinarmen stonden. De dancing plant (Desmodium Gyrans) is een tropisch Azië struik waarvan bladeren snelle bewegingen kunnen maken. Ook het Kruidje-roer-mij-niet (Mimosa pudica) en de venusvliegenvanger (Dionaea muscipula) beheersen deze voor planten wat vreemde kunst. De bladeren reageren op licht en trillingen in de lucht, waardoor
- [Zuinig water vangen en recupereren voor de tuin](https://toverlevenaar.cultu.be/zuinig-water-vangen-en-recupereren-voor-de-tuin/) - Droge zomer, droge tuin… Waar recupereren we nog wat extra water? Uiteraard zorg je er voor dat je regenwater kan opvangen. Als het zelden of weinig regent loont het de moeite om tijdig (en tijdelijk) extra zeilen te spannen om de druppels te verzamelen. Vooral via goten aan de daken, en via de afvoerbuizen kan
- [Japanse snoeimethode: daisugi](https://toverlevenaar.cultu.be/japanse-snoeimethode-daisugi/) - In de buurt van Kyoto wordt nog steeds een bosbouwtechniek gebruikt die in de 14de eeuw in de Kitayama regio werd ontwikkeld om op de beperkte, beschikbare oppervlakte toch relatief veel bruikbaar timmerhout te produceren. Het is vergelijkbaar met onze historische techniek van het knotten om hakhout te voorzien: een boom wordt laag afgezaagd waardoor
- [Covid-19: vloek voor het nageslacht?](https://toverlevenaar.cultu.be/covid-19-vloek-voor-het-nageslacht/) - Epigenetica is de studie die erfelijke veranderingen in genfuncties onderzoekt. De DNA sequenties blijven onveranderd, maar de (overgedragen) genetische informatie wijzigt wel. Het is een nog zeer jonge wetenschap, waar we mogelijk nog minder van weten en begrijpen dan van het Coronavirus. De Zweedse professor Lars Olov Bygren* toonde via een compleet bevolkingsregister aan dat
- [Hoe wordtik schrijver?13](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordtik-schrijver13/) - Mijn vrouw is namelijk, moet U weten, onderwijzeres. Hoewel ik me nu afvraag waarom U dit eigenlijk zou moeten weten. Ik zie er de zin niet van in. Ik zou beter een beetje meer nadenken voor ik zulke dingen aan het papier toevertrouw. Bent U trouwens getrouwd? Of bent U verstandig? Het voordeel hiervan zit
- [SAMEN-werken, 1 + 1 = 3, beter & fijner](https://toverlevenaar.cultu.be/samen-werken-1-1-3-beter-fijne/) - Bij het herwerken van mijn boek ‘t-Over-leven realiseerde ik me dat ruim 95% over technieken, methodes, vaardigheden en kennis ging. De vanzelfsprekende aanname dat je niet alles in je eentje kan, en beter in een gemeenschap(je) samenwerkt, komt slechts in ca. 3% expliciet aan bod. Daarom een korte intro bij dit (in het boek voorlaatste)
- [Antieke pomp herstellen (2)](https://toverlevenaar.cultu.be/antieke-pomp-herstellen-2/) - Aan de achterkant liep er water uit de pomp, en hoorde je dat er lucht werd aangezogen. Pompen wordt dan een vrij hopeloze onderneming. De dichting tussen pomphuis en het montagestuk voor de aanvoerpijp was niet goed. Dus alles nog maar eens overdoen. Nieuwe dichting er in. Opnieuw opgieten. En yes! Ze deed het voortreffelijk.
- [Antieke pomp herstellen (1)](https://toverlevenaar.cultu.be/antiek-pomp-herstellen-1/) - ‘t Is er toch van gekomen. Deze eeuw heeft ze nog niet gewerkt. En een groot stuk van het einde van vorige eeuw ook niet. Er ontbraken 2 onderdelen: een vlotterklep en een beugel om het onderste pijpdeel tegen het pomphuis te klemmen. En de lederen dichting van de zuiger was stuk. Idem voor de
- [Heb je ooit zo iets gezien?](https://toverlevenaar.cultu.be/heb-je-ooit-zo-iets-gezien/) - Een zéér merkwaardig kleinood. Maar wel een heel eenvoudig en sterk ontwerp. Gaat het om een uniek concept, of om een toevallig probeersel dat in de plooien van de geschiedenis verloren ging, en toevallig in 2020 ontdekt werd? Het fijne aan een websites en blog is dat je wereldwijds interessante vragen, contacten en ideeën krijgt.
- [Zaaien: wanneer, hoe diep, welke grond,…](https://toverlevenaar.cultu.be/zaaien-wanneer-hoe-diep-welke-grond/) - Meestal zijn het beginners die jaarlijks steeds dezelfde vragen via sociale media stellen. Voor Dummies, in een notendop… Als je doorklikt op de links kom je bij andere notendopjes hierover. Hoe diep? Vuistregel: 2 tot 4 keer de dikte van het zaad. Een beetje meer of minder kan echt geen kwaad. Lichte, zandige grond droogt
- [Zuinig met water in een droge tuin](https://toverlevenaar.cultu.be/zuinig-met-water-in-een-droge-tuin/) - Help je groenten en gewassen hitte en droogte te overleven. Ieder beetje hulp kan verschil maken. Wat zorgt voor uitdroging? Lage grondwatertafel en weinig neerslag. Maar ook wind! Zon. Een luchtige, losse bodemstructuur. Wind en zon kan je temperen door hogere beplanting tussen lagere gewassen, of door op perceelranden struiken of een (eetbare) haag te
- [Hoe wordt ik schrijver?12](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver12/) - Lezer, (dat bent U dus) graag maak ik van dit boek misbruik om U op de hoogte te houden van mijn amoureuze escapades (U merkt dat ik een belezen schrijver ben. Het ware nochtans verdienstelijker om een gelezen schrijver te zijn.). Of tenminste, van mijn niet aflatende pogingen om hierin verzeild te raken. Ik heb
- [Hoe wordt ik schrijver? 11](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-11/) - Daarom zou ik graag aan de uitgever voorstellen dat hij voor het opvullen van de achterflap geen genoegen neemt met een kleine pasfoto, maar dat hij hiervoor een exemplaar aanwendt dat ongeveer de grote van de helft van dit boek beslaat. Of niet veel minder. Eventueel kan hier zelfs een extra achterflap in gebruik genomen
- [Wereldwijd insectenmenu](https://toverlevenaar.cultu.be/wereldwijd-insectenmenu/) - In Thailand at ik gefrituurde meelwormen. Lekker? Het leek wat op chips. Zonder kruiden en zout heeft het weinig smaak. Hetzelfde kan je zeggen van hedendaagse industriële kip. Het lijkt me dus gewoon een evenwaardig alternatief. De meelworm (van de meeltor, Tenebrio molitor) leeft in de natuur van vermolmd hout, maar kan een plaag zijn
- [Olie opbrengst per gewas](https://toverlevenaar.cultu.be/olie-opbrengst-per-gewas/) - Hoeveel olie kun je persen van één kilo oliehoudende zaden of noten? Als je zelf aan de slag wil, maakt het nogal wat verschil uit welk gewas je gaat telen. Ik denk dat ik nog een notelaar bijplant... De hoeveelheden zijn bij benadering, afhankelijk van standplaats, ondergrond, ondersoorten, het weer enz. Vroeger waren er opeenvolgende
- [Plantaardig vitamine B12 in eendenkroos?](https://toverlevenaar.cultu.be/plantaardig-vitamine-b12-in-eendenkroos/) - Eendenkroos (Lemna, familie Lemnaceae of, tegenwoordig, Araceae) is een minuscuul plantje dat snel voortplant en groeit, drijvend op traag stromend of stilstaand water. Kroossoorten bestaan in 4 plantenfamilies: lemna, spirodela, wolffia en wolffiella. Lemna heeft maar één wortel, wat haar onderscheidt van Spirodela-soorten. Ze zijn slechts 1-10 mm en hebben meestal maar één blad en
- [Open deuren: geld & CO2 buiten](https://toverlevenaar.cultu.be/open-deuren-geld-co2-buiten/) - Zit je bij een kop koffie in een gezellige zaak, komt er een pipo binnen die in de deuropening nog wat blijft kletsen. Met de deur open! Een voor een fronsen alle gasten richting deur: duurt dat nog lang? Tien seconden, maar het koelt meteen onaangenaam af. Asociaal, energieverlies, ergerlijk… Deur toe a.u.b! Stel je
- [Houtas in de groentetuin of op de composthoop?](https://toverlevenaar.cultu.be/houtas-in-de-groentetuin-of-op-de-composthoop/) - De vroegste vormen van landbouw en ‘bemesting’ maakten al gebruik van brandcultuur of vuurcultuur. Verbranding van zuiver hout (ook houtpellets) verbruikt alle organische stof zodat er alleen snel opneembare mineralen overblijven. De samenstelling van as is afhankelijk van de gestookte houtsoort(en). Als doorsnee houtas in tuincentra zou worden verkocht, zou op de verpakking een NPK
- [Bpost wordt afhaalpunt](https://toverlevenaar.cultu.be/bpost-wordt-afhaalpunt/) - Iedereen die af en toe via internet spullen bestelt heeft het al gemerkt en voelen aankomen. Bpost levert geen pakjes meer aan de deur. Terwijl ander leveranciers er nog in slagen veilig en gezond de deurbel te bereiken, een zending af te leveren en levend en wel terug in hun bestelwagen te stappen gebruikt de
- [(Waar) is er nog gezonde lucht?](https://toverlevenaar.cultu.be/waar-is-er-nog-gezonde-lucht/) - Iedere vier seconden haal je adem, dus meer dan 20.000 keer per dag, goed voor circa 150 kubieke meter (!) lucht. Gezonde lucht is dus onze eerste levensbehoefte. Je zou denken dat bewuste aardbewoners hier hun belangrijkste prioriteit van maken. Helaas: niets is minder waar. Economische groei en winst bepalen nog steeds de menselijke race
- [Hoe wordt ik schrijver? 10](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-10/) - Helaas twijfel ik aan mijn kwaliteiten als humorist. Ik moet weliswaar zelf altijd hartelijk lachen om mijn eigen grappen, vooral om die die ik zelf leuk vind, en dat is heus niet enkel uit beleefdheid hoor, maar ik weet niet of mijn publiek mijn grapjes wel als dusdanig zou herkennen en waarderen. En niets lijkt
- [Hoe wordt ik schrijver? 9](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-9/) - Ik ben bij het opstellen van mijn classificatie tot de in het geheel niet verrassende vaststelling gekomen dat de meeste boeken over meer dan één onderwerp handelen. Geweld & Liefde. Oorlog & Geweld. Oorlog & Vrede. Spanning & Avontuur. Kwik & Flupke. Een gegarandeerd succes zal dus zeker meerdere onderwerpen moeten behelzen, bijvoorbeeld: een geweldig
- [Wat is er mis?](https://toverlevenaar.cultu.be/wat-is-er-mis/) - Fietstochtje, om een wandeling voor te bereiden. Op de terugweg toch een paar keer gestopt om foto's te maken van dingen die me frappeerden. Het begon eigenlijk met dit opstandig wegdek. Allicht door de hitte. De foto is voormiddag genomen, namiddag wordt het warmer, en morgen nog warmer... Als dat zo doorgaat hebben we hier
- [Overleef de hitte(golf)](https://toverlevenaar.cultu.be/overleef-de-hittegolf/) - Hoe vindt je verkoeling als de zon brandt? Vergeet niet dat je zelf een warmtebron van ca. 37°C bent! Tussen 20 en 25 graden voelen we ons nog comfortabel. Eigenlijk hebben we dan geen kleding nodig, niet om warm te blijven, en niet om zonnewarmte te weren. Wel als bescherming tegen verbranden (en om sociale
- [Dode dieren eten](https://toverlevenaar.cultu.be/dode-dieren-eten/) - Als vader koteletten uit de pan prikte om te verdelen durfde hij wel eens vragen: “Lust je dit? Het is een stuk van een dood varken!” Als je het voor het eerst hoorde moest je er wel even bij nadenken. Daarna werd die herkomst voor alle vlees vanzelfsprekend, en kwam iedereen op voor de eigen
- [Hoe wordt ik schrijver? (05)](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-05/) - Lezer! Mijn leven is, net als dat van U, een grote frustratie. Vandaar dat ik mijn toevlucht neem tot schrijven. In mijn fantasieën beleef in de wildste en meest onwaarschijnlijke avonturen. Als jongeling was ik een sterke, atletische held en scherpschutter. Nu nog spoel ik minstens éénmaal per maand met een knappe blonde vrouw op
- [Hoe wordt ik schrijver? 8](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-8/) - Even heb ik overwogen om als rode draad in dit boek, effectief een rode draad er in op te laten nemen. Maar ik vrees, dat na mijn beledigende uitlatingen over uitgevers, geen enkele uitgever die de boeken die hij uitgeeft ook eerst leest, nog bereid zal zijn om deze extra kosten hiervoor op zich te
- [Oudste schroeven](https://toverlevenaar.cultu.be/oudste-schroeven/) - Een eenvoudig kleinood: een schroef. Hoe werd die vroeger, voor de industrialisering, met de hand gemaakt? Een gekke vraag? Bij iemand die (in Vlaanderen) een vijs kwijt is, zit er (in Nederland) een schroefje los: die is niet goed snik. Maar ik ben wat zot gedraaid, en ging dus toch op zoek… De geschiedenis van
- [Hoe wordt ik schrijver? 7](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-7/) - Eerlijkheidshalve dien ik hier te vermelden, beste lezer, dat ik op dit ogenblik eigenlijk een heel ander boek zou moeten schrijven. Om heel eerlijk te zijn: ik moet nog één boek afwerken (een paar onbenulligheden nog, dan is het klaar. U merkte reeds dat dat voor mij geen probleem zou mogen zijn), van een tweede
- [Hoe wordt ik schrijver? (06)](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver-06/) - De draad. Hoe wordt ik uitgever? Op deze bladzijde! Het spijt me. Ik heb het niet meer gehaald. Op mijn tekstverwerker springt de bladzijdenummering naar het cijfer tien. Indien U dit erg storend vindt, kan U dit antwoord uitknippen en op de vorige pagina plakken. Laat ik duidelijk zijn: dit geldt enkel indien U zélf,
- [Proces Verbaal voor vrijwilligerswerk](https://toverlevenaar.cultu.be/proces-verbaal-voor-vrijwilligerswerk/) - Merci, Hasseltse polies & parket Ik was haastig aan het opruimen op ons jaarlijkse Geefpleintje aan Vanveldeke in Hasselt. December 2018. Mijn autoke na afloop zo dicht mogelijk bij het pleintje gezet om alles terug in te laden. Weliswaar op de stoep. Eventjes. En voor de zekerheid een opvallend geel briefje achter de voorruit en
- [Zaaien of planten ?](https://toverlevenaar.cultu.be/zaaien-of-planten/) - “Wanneer kan ik mijn zaadjes gaan planten?” Een ergerlijke vraag die ieder voorjaar vaak op sociale media 'in de groep gegooid' wordt. Zaadjes plant je niet, die zaai je. Zaaien is het in de grond brengen van zaad. Fijn zaad wordt gemengd met zand of een andere vulstof voor een betere verdelen van het zaad.
- [Vrijwilligerswerk: goed gek...](https://toverlevenaar.cultu.be/vrijwilligerswerk-goed-gek/) - Deelnemen aan- en met een standje aanwezig zijn op Walk for the Climate. Zoals zo vaak: een actie die iedereen prima vindt. Maar verder weinig aanbod en animo om iets te doen. Maar met 2 die het de moeite waard vinden lukt het ook nog wel. En dan begint het werk. Vrijwillig. Organisatie contacteren. Afspraken
- [Hoe wordt ik schrijver? (04)](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-wordt-ik-schrijver04/) - (deel 04) Mochten er zich onder de volhardende lezers onverhoopt knappe verpleegsters bevinden (de intelligenten hebben al afgehaakt, dus deze kwaliteit zullen we niet als noodzakelijk vermelden), dan kan ik hen nu reeds met de hand op het hart vertellen dat ik me erg onwel voel. Als hun beroepseer hen er min of meer toe
- [Wereld & mensheid redden? Makkelijk!! (in 452 woorden)](https://toverlevenaar.cultu.be/wereld-mensheid-redden-makkelijk-in-452-woorden/) - alleen... we maken het zo complex, dat niemand het nog ziet zitten. Dikke turven over economie, energie, ecologie... Zo ingewikkeld dat het lijkt alsof ze moeten dienen als excuus om niets te ondernemen. Terwijl het ook bevattelijk in een schema op een half A4'tje kan, of zelfs kernachtig in 1 zin: De (niet onomstreden) universele
- [Buiten spelen = leren](https://toverlevenaar.cultu.be/buiten-spelen-leren/) - Wie het snelste is bemachtigt tussen de speeldingen zijn eigen favoriet. Wie brutaal is duwt gewoon een ander opzij. Of neemt gewoon een bezet stuk van iemand af, als er geen ouders toekijken. Knaapjes van 4 tot 10 jaar, die binnen een paar seconden hun karakter laten kennen. Vooral als dat minder fraai is. Ik
- [Waar zijn de vogels?](https://toverlevenaar.cultu.be/waar-zijn-de-vogels/) - 't Was een prachtige zomer. Maar de nazomer klinkt niet goed. Nog veel warme dagen, dat wel. Maar... ik mis iets. Er ontbreekt hier vogelgezang en gekwetter. In het najaar wordt mijn druivelaar normaal scherp in het oog gehouden door gevederde bendes. Een opening in de netten hebben ze meteen gevonden. Druifjes die er door
- [Kloosterorde holdings](https://toverlevenaar.cultu.be/kloosterorde-holdings/) - Vooral de locaties waar je anders nooit kan of mag komen zijn een kans die je op Open Monumentendag niet kan laten liggen. Uitzonderlijke was dit jaar het abdissenkwartier opengesteld. Dit classicistische gebouw is het enige gerealiseerde deel van een ontwerp uit 1768 van architect L.B. Dewez voor de kloostersite van de kanunnikessen van het
- [De lynx is los: scherpe ogen en klauwen](https://toverlevenaar.cultu.be/de-lynx-is-los-scherpe-ogen-en-klauwen/) - Af en toe moet ik op de website toverleven.cultu.be (i.v.m. zelfvoorziening) wat aanvullingen maken. Het plaatselijke wildbestand had hier tot voor kort een paar uitgestorven soorten niet meer. Bijvoorbeeld de bever, de otter, de wolf. Terug van weggeweest. En ook de lynx. De lynx (of los) is het derde grootse roofdier van Europa, na de
- [Koelte produceren in de hitte: kon 2400 jaar geleden al in o.a. Perzië (nu Iran)](https://toverlevenaar.cultu.be/koelte-produceren-in-de-hitte-kon-2400-jaar-geleden-al-in-o-a-perzie-nu-iran/) - In droge hitte kon koude gemaakt worden door drie ingenieuze bouwsels, waar van er meestal minsten twee gecombineerd werden. Er werden yakhchāls (ijskuilen), āb anbārs (waterreservoirs) en bâdgir (windvangers) gebruikt om de binnentemperatuur van gebouwen te verlagen (als airconditioning, koeling, voor ijsvorming, enz.) om bederfelijke voeding het hele jaar door op passieve basis te koelen
- [Vlaamse folkloremuziek, nostalgie & sfeer](https://toverlevenaar.cultu.be/vlaamse-folkloremuziek-nostalgie-sfeer/) - “Passende muziek” is een begrip dat waarschijnlijk door iedereen een beetje anders wordt ingevuld. Bij het denken over animatie- en achtergrondmuziek voor Lokale markten, Vreucht van eigen Bodem, Boerenmarkt, Ambachtsmarkten ed. vond ik zelf dat het aanbod toch wel wat volks, groen, nostalgisch en Nederlandstalig mocht zijn. Met diep graven in mijn geheugen kon ik
- [Vaderdag](https://toverlevenaar.cultu.be/vaderdag/) - Met mijn vingers als kam woel ik mijn schaarser wordende grijze haren een beetje in de goede richting. Dat moet volstaan om op het einde van een warme (vader)dag nog even een terrasje te doen. De zon is al versluierd, maar de temperatuur nog boven de 20 graden. Een flinke mop slagroom met daaronder wat
- [Plastic attack Hasselt 2/6](https://toverlevenaar.cultu.be/plastic-attack-hasselt-2-6/) - Ik zal, zoals hij zichzelf noemde, “de zage-vent” citeren: “ ´t Is gewoon een schande hoeveel plastiek ons opgedrongen wordt!” Ik denk dat de zagen in aanbieding waren in de Aldi. In een veel te grote blister van onverwoestbaar sterk plastiek zaten ze per 3 verpakt. En daarvan had hij 6 sets gekocht. Gelukkig had
- [Kersendieven](https://toverlevenaar.cultu.be/kersendieven/) - Met ongeveer een hele maand zonnige zomer in het voorjaar rijpen de kersen al vroeg. Zodra enkele kersen er over denken een beetje rood te kleuren wil het gevogelte uit de buurt al vast beginnen te oogsten. Dat betekent: het rode deel even proeven, en dan aan de volgende kers pikken. Van voedsel verspilling gesproken!
- [Ken of ben je een standhouder (lokale producten, ambachten)?](https://toverlevenaar.cultu.be/ken-of-ben-je-een-standhouder-lokale-producten-ambachten/) - Vreucht van Eigen Bodem is een leuke, authentieke lokale markt waarop bezoekers producten kunnen proeven en kopen, en infostanden en randactiviteiten kunnen beleven op een lekker ontmoetingsfeest op zondag 30 september van 11 tot 17 uur aan het kasteel + Domein Nieuwenhoven, Engelbamp 57, 3800 Sint-Truiden Als standhouder kan je op Vreucht van Eigen Bodem:
- [Wandel mee voor het klimaat op zo 27 mei in Hasselt ](https://toverlevenaar.cultu.be/wandel-mee-voor-het-klimaat-op-zo-27-mei-in-hasselt/) - Transitie Vlaanderen en Transitie Limburg nodigen je uit! Door deel te nemen aan 'Walk for the Climate' steunen we de Klimaatzaak en geven we met z'n allen een krachtig signaal aan de overheid dat we meer en doortastender klimaat-actie willen. Tegelijk krijg je de kans om anderen te ontmoeten en ervaringen en tips uit te
- [Observeren om te leren: berenklauw wieden](https://toverlevenaar.cultu.be/observeren-om-te-leren-berenklauw-wieden/) - Ganzen zijn vreemde dieren. Het ene jaar lust de toom tomaten, het volgende jaar beginnen ze er niet aan. In een gedeelte van de wei dat door bittere hondsdraf overwoekerd werd stond ook gewone berenklauw. Die aten de ganzen wel. Hondsdraf niet. Dus liet ik de berenklauw staan. Maar de nieuwe lichting ganzen dacht er
- [Trein tillen, samen sterk](https://toverlevenaar.cultu.be/trein-tillen-samen-sterk/) - Oké, ik ga niet altijd opnieuw weer kankeren. Goede, positieve verhalen zijn veel leuker om te lezen. Onlangs in het nieuws: Teamwork: honderden pendelaars kantelen trein om man te redden. Een passagier raakt in Sterling Station, Perth bij het uitstappen met zijn been klem tussen trein en perron. Treinverkeer ligt stil. Ik vermoed dat een
- [Vreucht van eigen bodem](https://toverlevenaar.cultu.be/vreucht-van-eigen-bodem-2/) - De weg naar een betere wereld loopt door je eigen tuin en je eigen buurt. Zelfs als het om problemen aan de andere kant van de wereld gaat. De plasticsoep en vervuiling begint bij ons koopgedrag. Ver-van-mijn-bed oorlogen zijn een schaakspel om geld en olie. Voor onze verwarming en airco. Zoveel te meer je zelf
- [Energie, lokaal & duurzaam](https://toverlevenaar.cultu.be/energie-lokaal-duurzaam/) - Energie, lokaal & duurzaam: is een ´hot´ beleidsthema waar politici én burgers in Limburg blijkbaar nogal eensgezind in zijn! Dat bleek tijdens het Politiek debat dat we met Transitie Limburg vzw in het provinciehuis organiseerden. Klimaatambassadeur van Al Gore en bezieler van de Klimaatzaak Serge de Gheldere maakt duidelijk dat we de CO2- en temperatuurstijging
- [Wie echt bezorgd is stapt mee in het reddingsteam](https://toverlevenaar.cultu.be/wie-echt-bezorgd-is-stapt-mee-in-het-reddingsteam/) - Het gaat fout met ons klimaat en met de kwaliteit van onze ademlucht (o.a). We weten het, maar willen er niets aan doen – want dat zou ons eigen comfort vandaag verminderen. Dus stellen we alle ingrepen uit, schuiven ze door naar de volgende generatie, en schermen met wetenschap en techniek die als oplossing wondermiddelen
- [Shim Sham dansplezier voor iedereen](https://toverlevenaar.cultu.be/shim-sham-dansplezier-voor-iedereen/) - Zelfs als je niet danst is een Lindyhop dansfeest een aanrader. Het is met geen enkele andere dansavond te vergelijken. Een overwegen jong publiek met antieke outfits swingt lachend en wat vrolijk gek over de vloer. Je proeft de energie, de (quasi) nonchalante dansstijl en een toets van 100 jaar oud dansplezier met enthousiaste kreten, handengeklap
- [Wolvin Naya en blauwe bosbessen](https://toverlevenaar.cultu.be/wolvin-naya-en-blauwe-bosbessen/) - Het was aangekondigd als een Avontuurlijke Startwandeling in het brongebied van de Zwarte Beek in Hechtel. Vrieskoud, met de aankondiging van wat verdwaalde sneeuwvlokjes. Dat kon toch nog een 20-tal liefhebbers verleiden om warme mutsen en waterdichte laarzen aan te trekken. En voor de gelegenheid was er toestemming van het leger om militair terrein te
- [Mini bib: leen, ruil, geef en lees gratis (boeken, tijdschriften)](https://toverlevenaar.cultu.be/mini-bib-leen-ruil-geef-en-lees-gratis-boeken-tijdschriften/) - Ik vind het een leuk idee, en ben eindelijk met wat paneeltjes, plexiglas en verf aan de slag gegaan. En nu staat er een kleine boekenkast bovenop mijn brievenbus. Op je eigen terrein, oprit of tuin mag je dat zelf gewoon doen. Voor een gemeenschapsruimte (parkje, plantsoen, pleintje) kan je beter afspraken maken met de
- [Dag boek van Beuk (3)](https://toverlevenaar.cultu.be/dag-boek-van-beuk-3/) - Op hete zomerdagen trokken we met de Chiro naar een koele bosbeek. Uitermate geschikt om een halve dag te ravotten. Er was open ruimte om te spelen, een afwisseling van schaduw en zon, stenen en takken om de beek af te dammen en zo een dij-hoge zwempoel te maken. En
- [Geefpleintje geeft katoen, gas, vonken en vuur](https://toverlevenaar.cultu.be/geefpleintje-geeft-katoen-gas-vonken-en-vuur/) - Zaterdag 16/12/17 keek Vanveldeke geamuseerd toe. Een 40-tal hartelijke vrijwilligers geven het beste van zichzelf, & een goed voorbeeld. ’s Morgens vroeg wordt er materiaal aangesleept: tafels, stoelen, kerstversiering, sofa, geluidsinstallaties,afdekplastiek, een camper om in te grimeren, vuurschaal en hout, kledingrekken, kapstokken, gasvuren, ketels, mokken, afwasteil … Rudi heeft 2 tenten bij die met veel
- [Dag boek van Beuk (2)](https://toverlevenaar.cultu.be/dag-boek-van-beuk-2/) - In het Munsterbos in Bilzen (Munsterbilzen, tegen Zutendaal) ligt er een heuvelrug waarop lang geleden beuken zijn geplant. In verschillende exemplaren is er een menselijke figuur uit de schors gesneden. Er wordt wel eens verondersteld dat er hier tijdens Wereldoorlog II soldaten gelegerd waren die zich verveelden, en hun creativiteit hier
- [Pst… post… ssstt…](https://toverlevenaar.cultu.be/pst-post-ssstt/) - File in het postkantoor. Ik duw de deur open en probeer achteraan aan te sluiten zonder anderen te hinderen. En tel. Zeven. En nog twee, die staan aan het enige loket dat open is. Het lijkt alsof ze daar nog een tijdje zullen blijven overleggen. Zou ik terugkeren, of aanschuiven? Het gebeurt het laatste jaar
- [Dag boek van Beuk (1)](https://toverlevenaar.cultu.be/dag-boek-van-beuk-1/) - De woordverwantschap tussen boek en beuk wordt toegeschreven aan de eerste boekingen die op beukenhout plankjes werden gedaan (om dingen te boekstaven), en de beukenhout letters en houtsneden bij het uitvinden van de boekdrukkunst. Soms wordt verondersteld dat de gladde schors als papier werd gebruikt. Daar vond ik nergens bewijs voor. Door die gladde schors
- [Biologisch afbreekbaar: mijn botten!](https://toverlevenaar.cultu.be/biologisch-afbreekbaar-mijn-botten/) - Hetgeen dus correct is als mijn botten bedoeld zijn als mijn beenderen. Of de botten van de bomen. Maar als het mijn laarzen zijn wordt het een heel andere bewering. Met de uitdrukking: ja, mijn botten… bedoelden ze in het dorp waar ik mijn jeugd doorbracht: geloof dat maar niet, daar is helemaal niets van
- [Kranige knarren](https://toverlevenaar.cultu.be/kranige-knarren/) - Als je het voorrecht hebt gehad al een handvol decennia te mogen overleven op deze aardkloot, ga je, ondanks het optrekken van de pensioengerechtigde leeftijd, toch wel vaststellen dat sommige lichaamsfuncties niet meer zo jong zijn als je geest zou willen. Die rug, en die knie… Een paar kilometer rennen? Misschien is hijgen een betere
- [Weggooien of herstellen](https://toverlevenaar.cultu.be/weggooien-of-herstellen/) - Weggooien bestaat niet. Alleen voor kortzichtige struisvogels die gemakshalve aannemen dat iets ‘weg’ is als ze het zelf niet meer zien. Als peuters die zich verbergen door hun handen voor hun ogen te houden. Netjes in de vuilbak is ook niet weg. Het Amerikaanse woord voor stortplaats is ‘landfill’. Ook hier werden vroeger moerassige gebieden
- [Gebakken peren](https://toverlevenaar.cultu.be/gebakken-peren/) - Het spierbalrollen rond de oorlog(sdreiging) tussen Oekraïne en Rusland zorgt in de fase van de economische bedreigingen en bestraffingen voor schijnbare rampen in de peren teelt. Gevolgd door appels. Tomaten, enz. Wie heeft ons deze peer gestoofd? Als de sector hard genoeg roept, vinden politici een standaard-oplossing: geld. Peren die waarschijnlijk niet aan een redelijke
- [Transition Town Treffen in Boxtel (Nederland) – 30-31/01/2016](https://toverlevenaar.cultu.be/transition-town-treffen-in-boxtel-nederland-30-31012016/) - Lokale kracht van een mondiale beweging Op 30 en 31 januari 2016 organiseert Transition Towns Nederland voor de zevende keer het landelijk TT Treffen in Noord-Brabant. Boxtel (50 km van de Belgische grens) is nog steeds gekend door De Kleine Aarde. “Er broeit bij iedereen wel wat. Het kan niet meer verder op deze doodlopende
- [Duurzaam wc-papier: onzin?](https://toverlevenaar.cultu.be/duurzaam-wc-papier-onzin/) - Niets is onbenulliger, wordt zo achteloos weggeworpen als een velletje wc-papier. Daar gaan we ons niet druk om maken, toch? Voor Festival RETOUЯ ging ik op zoek naar spullen waar we waarde aan hechten. Omdat het een prototype is van wegwerpmateriaal viste ik toch wat informatie bij elkaar over sanitair papier. Shit happens! De gevonden
- [Festival Retour: Transitie in Limburg](https://toverlevenaar.cultu.be/festival-retour-transitie-in-limburg/) - En je kan nog een handje toesteken. Op zaterdag 14 oktober verzamelen we duurzame inspiratie. Hoe kunnen we meer doen, meer minder spullen en geld? Hoe kunnen we de wereld wat beter maken door meer te hergebruiken, herstellen, delen en recycleren? Er gaat een hele reeks workshops door. (Ik zag dat er al 1 volzet
- [Volle bak vreten](https://toverlevenaar.cultu.be/volle-bak-vreten/) - De zomer puilde weer uit. Overal werd druk georganiseerd en gevochten voor de aandacht, de tijd en de centen van burgers die willen ´genieten´. En in de meeste gevallen betekent dit dat er een overaanbod aan eten en drinken wordt aangeboden. Food truck festivals en barbecues proberen elkaar de loef af te steken met scherpe
- [e-Bay faciliteert fraude](https://toverlevenaar.cultu.be/e-bay-faciliteert-fraude/) - en blijft dan verder (onschuldig?) onbereikbaar en buiten schot. Het systeem werkt eenvoudig. Je biedt een goedkoop product aan. Gewoon op basis van een foto die je elders op eBay vindt. Veel verkopers gebruiken allen dezelfde foto. In mijn geval object: 322495053703, een ‘Draagbare Mini Hand Held Naaimachine’ . Verkoopprijs: 6.62 USD. Als koper betaal
- [Festival Retour over duurzame Limburgse alternatieven](https://toverlevenaar.cultu.be/festival-retour-over-duurzame-limburgse-alternatieven/) - De hele week werd er gewerkt in de Leonihal, het magazijn van de Kringwinkel. De Pukkelpoptoog werd gemonteerd, spullen in bananendozen ingepakt en opgeruimd, gangen leeggemaakt, vensters gewassen, geschrobd,… Tafels en stoelen verzameld en opgesteld, affiches en banner opgehangen, lattenbodems gemonteerd als standrug, en Stien zorgde voor honderden (Flagbag) vlagjes. Mieke hing ze op. Vele
- [Plastic & ic…](https://toverlevenaar.cultu.be/plastic-ic/) - Het afdakje aan de achterbouw bij ons moeder was aan vervanging toe. Het was grauw en vuil, en liet nog weinig licht door. Vorig jaar nog grondig schoongemaakt. Maar na een paar schoonmaakbeurten is het oppervlak zo ruw dat het dubbel zo snel weer aankoekt door algen en zweefvuil. Je kent ze wel: golfplaat op
- [Discriminatie van alleenstaanden](https://toverlevenaar.cultu.be/discriminatie-van-alleenstaanden/) - Het gebeurt haast stiekem. En singles zijn er zich zelf vaak amper van bewust. En toch gebeurt het, structureel, en op grote schaal. En hoofdzakelijk door de overheid. Die weet zeer goed dat het om een vrij zwakke groep gaat, omdat die zeer divers (leeftijd, job…) en dus ook niet georganiseerd is. Ondanks het feit
- [Geef mee, leef mee](https://toverlevenaar.cultu.be/geef-mee-leef-mee/) - Er zijn veel kleine en eenvoudige dingen waarmee je de wereld aangenamer kan maken. Het vraagt vaak alleen maar wat tijd, en je krijgt een hoop vriendschap er voor terug. Help je ook mee aan het volgende Geefpleintje? Na de voorbije windstilte gaan we met enkele mensen in Hasselt opnieuw een Geefpleintje opstarten. De formule
- [Hoe moeilijk is vliegen?](https://toverlevenaar.cultu.be/hoe-moeilijk-is-vliegen/) - Twee citroengeeltjes fladderen met hun fel contrasterende kleur over de overjaarse, uit de kluiten gewassen paarsblauwe lavendel. Ze snoepen van een bloempje, en fladderen al snel naar het volgende. Meestal zijn ze in minder dan een seconde alweer vertrokken naar een ander nectarbekertje. Hun gefladder lijkt amper gecoördineerd. Een dagpauwoog en een koolwitje komen ook
- [Aardappelen rooien](https://toverlevenaar.cultu.be/aardappelen-rooien/) - Vandaag wat aardappelen gerooid. Ondanks flink protest van de vereniging der onderste ruggenwervels, bij tijd en wijle luidruchtig ondersteund door een verrekte rechterschouder. In iedere onderarm een wespensteek, omdat ik gisteren bij de courgetteoogst te laat doorhad dat die gestreepte smeerlappen de droogte onder de grote dekbladeren geschikt vonden voor nestenbouw. En er was neerslag,
- [Singing and dancing in the rain…](https://toverlevenaar.cultu.be/singing-and-dancing-in-the-rain/) - en soms kan zo’n openlucht evenement in het Belgische zomerweer wel eens in het water vallen. (zaterdag 5 augustus 2017) Hasselt Danst Lindyhop. Nog steeds te weinig bekend bij het grote publiek, maar wel een van de fijnste dansen om te doen. Met altijd veel lachende gezichten. Fun! En in stijl: vanaf de jaren dertig…
- [Onzichtbare wereldreizigers](https://toverlevenaar.cultu.be/onzichtbare-wereldreizigers/) - Van tijdreizigers had ik al gehoord: mensen die op tijden en plaatsen lijken op te duiken, waar ze eigenlijk niet thuishoren. Zoals het gekende (maar niet correcte) verhaal van een dame die in een oude zwart-wit film lustig in een gsm lijkt te kwebbelen. Maar zo duiken er ook steeds meer ‘moderne’ materialen op op
- [Rokers zijn smeerlappen](https://toverlevenaar.cultu.be/rokers-zijn-smeerlappen/) - Ieder jaar worden ongeveer 5.600 miljard peuken weggegooid. Dat brengt honderden miljoenen tonnen afval, en miljarden giftige en niet-afbreekbare filters in het milieu. We zijn ondertussen (gelukkig) al (wat) geëvolueerd van roken als sociale norm (waarbij sigaretten op feesten en recepties à volonté als hapjes werden rondgedragen) naar roken als asociaal en ongezond taboe. Als
- [Welke fruitboom planten](https://toverlevenaar.cultu.be/welke-fruitboom-planten/) - Een boom neemt veel plaats in, en meestal kan je er geen 10-tallen planten. Dus moet je vooraf erg goed selecteren welke je wil. Een beetje boom gaat minstens zo lang mee als de planter. En is dus een belangrijke investering voor de rest van je leven. En dat van je kinderen. Zonde om snel
- [Buurten op Facebank](https://toverlevenaar.cultu.be/buurten-op-facebank/) - In Hove (provincie Antwerpen) heeft het Vredewijkcomité voor 100€ een caravan gekocht, leuk geverfd, verbouwd en praktisch ingericht. Het is nu een Baravan: een sfeervolle bar die regelmatig ergens in de wijk op een pleintje of straathoek wordt geparkeerd. Drank is er aan zeer democratische prijzen. Met wat parasols, een tentje en een sliert lampen
- [Geefplein, teken des tijds?](https://toverlevenaar.cultu.be/geefplein-teken-des-tijds/) - Gratis geven geeft gegarandeerd geen geweldig goed gevoel. Door één G te schrappen is de alliteratie niet meer perfect. Maar de inhoud dan weer wel. Sinds een jaar duiken er meer en meer initiatieven op waarbij mensen spullen gratis weggeven. Soms eenmalig op een geefplein, geeffestival of geefmarkt, maar ook op regelmatige basis in geefwinkels,
- [Vuur, vrienden, vroentesoep & vrassingen](https://toverlevenaar.cultu.be/vuur-vrienden-vroentesoep-vrassingen/) - Gezellig keuvelen rond een open vuur, waarop we samen een grote ketel soep koken van alle groenten en (on)kruiden die je meebrengt. Op maandag 14 augustus om 18u30 vertrekt langs het kanaal in Hasselt een gewone wandeling (ca. 1,5u) en een wildplukwandeling. Vrassingen: daar mag je eventueel zelf voor zorgen ((akoestische) muziek, animatie, lekkers….) Potluck:
- [Van waardevol naar waardenvol](https://toverlevenaar.cultu.be/van-waardevol-naar-waardenvol/) - Typisch Belgische zomerse regendagen nodigen niet uit om buiten op te ruimen. Binnen kan het ook. Een kast, of een rek. Een grote legger met boeken en vooral ordners krijgt nu die reeds lang verdiende eer. Stofzuigen, leegmaken, met water en zeep schoonmaken. Nuttige informatie en zware herinneringen. Bestoft, en vaak jaren onaangeroerd. De bovenkant
- [Mijn kleindochter snapt het niet…](https://toverlevenaar.cultu.be/mijn-kleindochter-snapt-het-niet/) - De verontwaardiging, wereldwijd. Wat de Nazi’s gedaan hadden was afschuwelijk toch? De hele wereld was het er over eens dat zoiets nooit meer mocht gebeuren. Geschiedenisles: het Proces van Neurenberg, Simon Wiesenthal, Nie wieder Krieg… de hele wereld had een les geleerd, wilde dit niet meer. Nooit meer! “En wat ik dan niet snap, is
- [Vuile velden](https://toverlevenaar.cultu.be/vuile-velden/) - Af en toe moet ik mezelf eens uitlaten. Bij gebrek aan hond. Er is hier gelukkig groen genoeg in en rond ons kleine dorpje. Voor ik de velden in duik wuift Maria van de Spel-o-theek, duim omhoog? Ja natuurlijk, duim omhoog! De meestal modderige weggetjes zijn door de droogte keihard. Wegenwerkers hebben minstens een halve
- [Taxidansers komen terug](https://toverlevenaar.cultu.be/taxidansers-komen-terug/) - Ze begonnen hun carrière rond 1920 in Noord Amerika. Meestal waren het dames die tegen betaling bereid waren een dans te doen met hun klanten. De baas verkocht danskaarten voor tien cent, de taxidansers kregen een commissie per dansticket voor een rit naar en op de dansvloer. Het systeem werd populair, en in grote taxidanszalen
- [(Kies je voor) engagement of consument?](https://toverlevenaar.cultu.be/kies-je-voor-engagement-of-consument/) - Of waar haal jij voldoening uit? Snel en goedkoop kant en klaar spullen verwerven, of zelf iets doén? Ik dacht dat het ook wel aan mij kon liggen: het gevoel dat er steeds minder mensen zich engageren en iets willen doén. Niet alleen maar praten, fantastische ideeën spuien, en uitleggen hoe ze het graag zouden
- [Schapen maakten ons landschap](https://toverlevenaar.cultu.be/schapen-maakten-ons-landschap/) - Schapen associëren we met heide en Kempen. Potstallen die mest verzamelden om een stukje akker vruchtbaar te maken nog veel meer. Niet terecht. Hoor ik bioloog Eddy, de gids van de Vlaamse Landmaatschappij met kennis van zaken vertellen. Het verkavelde landschap, de evolutie en de begroeiing ervan zijn een deel van zijn job en vakkennis.
- [Vlaanderen krijgt 'peukenputten' van tabaksindustrie](https://toverlevenaar.cultu.be/vlaanderen-krijgt-peukenputten-van-tabaksindustrie/) - Peukentegels zijn asbakken in de grond. Die komen op plaatsen waar rokers zich vaak ophouden. Aan de ingang van een station, een bushalte. Ze worden mee gefinancierd door de tabaksindustrie!! (Allicht enkel de aankoop, niet het plaatsen, ledigen ed.) Dus: eigenlijk gaat de overheid met ons belastinggeld de tabaksindustrie subsidiëren? Sigarettenpeuken vergaan pas na jaren
- [Wandelende boer(en-wijsheid) Herckenrode](https://toverlevenaar.cultu.be/wandelende-boeren-wijsheid-herckenrode/) - Een paar interessante weetjes oppikken uit de ervaring van een milieubewuste bioboer maakt het de moeite waard om hem op zijn wandeling te volgen. Veel percelen worden begraasd met Belgische melkschapen en het Vlaams schaap. Van beide rassen zouden er slechts weinig (600 en 300) over zijn. Waarmee ze zeldzamer zouden zijn dan panda’s. En
- [sms parkeren](https://toverlevenaar.cultu.be/sms-parkeren/) - Geen enkel parkeerplekje meer waar je niet moet betalen. Ik was gehaast, al wat laat voor mijn afspraak. Maar even buiten de kleine ring was er nog plaats. Vlakbij de parkeermeter. En om geen tijd te verliezen met het zoeken naar kleingeld, ticketje nemen, in de auto gaan leggen… leek het me super handig om
- [Kippenservies](https://toverlevenaar.cultu.be/kippenservies/) - Ganzen zijn dommer dan kippen. En die zijn ook al niet altijd slim. Ze vinden het helemaal niet erg als je hun eten gewoon op de grond strooit. Ze scharrelen hun kostje graag bij elkaar. Zelf eet ik liever uit een proper bord. En voor mijn pluimvee gebruik ik ook bakjes, schalen, kommen… In het
- [Paasgras](https://toverlevenaar.cultu.be/paasgras/) - Twee keer raden waar de composthoop vorig jaar stond…? Het gras is er nu al meer dan dubbel zo hoog. Het is een koude, wat gure dag, en nog vroeg: de madeliefjes houden hun blaadjes nog gesloten. De verteerde compost wordt ondertussen al mondjesmaat door plantgoed omgezet in een voorraadje aardappelen. En de ganzen die
- [Genieten, genieten,…](https://toverlevenaar.cultu.be/genieten-genieten/) - Zon. Zondag. Zonnig. Nog vlug even winkelen voor de drukte begint. De drukte was al begonnen. Ze razen in grote haast naast me door. Het valt me ineens op dat er nu net voor mij 3 gestreste wagens onder tijdsdruk van een gaspedaal met 2 fietsen op de trekhaak dringend ergens naar toe moeten. Toch
- [Belleke trek](https://toverlevenaar.cultu.be/belleke-trek/) - De deur en de omgeving deden me onweerstaanbaar meteen denken aan ‘belleke trek’. Een warme voorjaarswandeling in een zeer landelijke omgeving. De herinneringen deden me lachen. In het tijdperk vóór de GASboetes waren dit nog gewone kwajongensstreken. Alhoewel… ? Met de jeugdbeweging op bivak in de Kempen. Op dat deel van de tocht was er
- [Transitie: samen naar mens- & milieuvriendelijke jobs & energie](https://toverlevenaar.cultu.be/transitie-samen-naar-mens-milieuvriendelijke-jobs-energie/) - Onze afsluitende tekst van Transitie Limburg voor de persontmoeting ivm de biomassacentrale van Langerlo met daarop toegelicht Energiebehoefte en omschakeling naar zonne- en windenergie door EnergyVille, Herkomst van biomassa brandstof door BBL, Gezondheidsaspecten door Dr. Harrie De Witte Transitie Limburg zet zich, zoals transitiegroepen en Transition Towns overal ter wereld, in voor een samenleving die
- [Langerlo: fijnstof amputeert kinderen](https://toverlevenaar.cultu.be/langerlo-fijnstof-amputeert-kinderen/) - Met een forse zwaai plant dokter Harrie De Witte een flinke blok brandhout op de tafel voor de persconferentie. “ Twee kilo tweehonderd.” Heeft hij gewogen. En herinnert aan de recente goede raad en vraag van onze overheid, om vooral geen hout te stoken. Er komen te veel fijnstof en gevaarlijke afvalstoffen vrij. Het lijkt
- [Stonehenge in Limburg – nu zonder henge?](https://toverlevenaar.cultu.be/stonehenge-in-limburg-nu-zonder-henge/) - Aansluitend op mijn blog (28/09/2104) en de reactie (18/06/2016), lees ik in de krant van 11/03/2017 dat (zie reactie) Roland Dreesen (senior geoloog, vrijwillig medewerker van de Belgische Geologische Dienst en van het Gallo-Romeins Museum van Tongeren) en Guido Creemers (archeoloog en conservator van het Gallo-Romeins Museum te Tongeren) een wetenschappelijk artikel zullen publiceren over
- [Bomgordels in Limburg!](https://toverlevenaar.cultu.be/bomgordels-in-limburg/) - In Zuid-Limburg werd in het grootste geheim een nieuw type bomgordel ontwikkeld. De nog experimentele bommen zouden in maart uitgetest worden. De explosieve vondst onthult dat het wapenarsenaal ook een gesofistikeerde katapult bevat om kleine bommen af te schieten. In tegenstelling tot de gangbare modellen is de nieuwe makelij herbruikbaar, en dus veel duurzamer
- [Geheimen bewaren](https://toverlevenaar.cultu.be/geheimen-bewaren/) - Er zijn zo van die dagen… De laatste 5-6 jaar zagen we elkaar een keer of vijf per jaar. Wat kletsen, over dansen, het weer en zo. En nu kwam er op een toevallige ontmoeting, schijnbaar zonder enige aanleiding, een heel persoonlijk en intiem verhaal uit. Dingen die ik wel kon begrijpen, maar helemaal niet
- [Houtkachel gevaarlijk?](https://toverlevenaar.cultu.be/houtkachel-gevaarlijk/) - De overheid stelt houtkachels en haarden in een slecht daglicht: te vervuilend, veel fijn stof en gevaarlijke uitstoot. Ik verwarm mijn stulpje al jaren met een houtkachel. En vind het nogal hypocriet dat ik hierop wordt aangesproken. De bedenkingen kloppen wel, maar de oplossingen (een verbod) niet. Er zijn nog weinig huizen die (uitsluitend) met
- [Valentijn tradities op andere continenten](https://toverlevenaar.cultu.be/i-htm/) - Elk jaar worden er ongeveer een miljard Valentijnskaartjes verstuurd. De meeste kaarten (83%) worden gekocht door vrouwen. Maar het aandeel gekocht door mannen (nu 17%) neemt geleidelijk toe. In de Verenigde Staten is 14 februari de op een na meest gevierde dag, na Kerstmis. Wereldwijd worden elk jaar 50 miljoen rozen gegeven voor Valentijn, vooral
- [Specerijen van eigen bodem](https://toverlevenaar.cultu.be/specerijen-van-eigen-bodem/) - Exotische specerijen zijn veel scherper dan de kruiden uit onze tuin. Hebben we hier geen pittige smaakmakers? Weinig, blijkbaar. Enkele dingen komen wel in de buurt… De witte vitamine C-rijke penwortel van de mierik(swortel, Armoracia rusticana, of Cochlearia armoracia, uit de kruisbloemenfamilie of Brassicaceae) is familie van de scherpere Japanse variant, wasabia japonica, die gebruikt
- [Word IK oud?... Of zij…?](https://toverlevenaar.cultu.be/word-ik-oud-of-zij/) - Omdat ik een half uur te vroeg was voor mijn volgende afspraak, en het bijtend koud was buiten, ging ik in de vlakbij gelegen zaak een koffie drinken. Cappuccino hadden ze niet, zei de man. Vriendelijke kerel overigens. Terwijl hij met de koffie in de weer was kon ik bij een collega al afrekenen. Ik
- [Frituur met bitterballen](https://toverlevenaar.cultu.be/frituur-met-bitterballen/) - Tussen twee activiteiten iets gaan eten zonder het te ver te gaan zoeken. Dat betekent naar de frituur op de hoek gaan. Vrij onbekend terrein voor mij, maar frieten zijn frieten. Helaas voor mij, leuk voor de uitbater: zondagmiddag, 13 uur, behoorlijk druk. Ongelooflijk welke bestellingen mensen meenamen of opgaven. Ik vroeg me echt af
- [Gepassioneerd…](https://toverlevenaar.cultu.be/gepassioneerd/) - Telkens weer geweldig om ze te ontmoeten. Mensen die met veel kennis van zaken over hun passie vertellen. Zoals Jan vanmorgen. Over bomen. Azuurblauwe, heldere hemel. Wit berijpt gras. Steenkoud. Onderschat. Gelukkig had ik nog snel een stel handschoentjes mee geritst. Een muts vond ik al wat overdreven. En daar had ik snel spijt van.
- [Transitie kan je mee-maken](https://toverlevenaar.cultu.be/transitie-kan-je-mee-maken/) - Jou mening? Meedenken & meewerken aan een betere wereld? 3 overlegmomenten voor Transitie in Limburg: Hoe (meer) jongeren bereiken? vrijdag 09/12 om 18u30 bij Luca & Marleen (Herk-de-Stad) Mogelijkheden: scholen, jeugdverenigingen & raden, sociale media, lerarenopleidingen, autonome vormingswerken, deeltijds kunstonderwijs... Werkgroep energie: biomassacentrale in Langerlo. Samenkomst op wo 14/12 rond 17u in Genk. Samen met
- [Vlierbessen en bloesems](https://toverlevenaar.cultu.be/vlierbessen-en-bloesems/) - Vlier heeft plaatselijk zeer veel verschillende benamingen. Struik en bessen zijn vrij goed gekend. Maar geregeld heeft er wel eens iemand gehoord dat vlier giftig is. Klopt dat? De takken hebben een zacht merg, waardoor het hout gebruikt kan worden voor fluitjes en blaaspijpen. Twijgen en bladeren weren mollen en bladluizen. Van de bloesem worden
- [Slow motion vos](https://toverlevenaar.cultu.be/slow-motion-vos/) - Zondag vertelde Patrick een interessant verhaal. Op een warme, luie dag lag hij in zijn hangmat bij de vijver. Aan de rand van het grasveld dook een vos op. Ze zagen elkaar, en taxeerden elkaar. En aangezien het een luie dag was bleef de verteller rustig in zijn hangmat liggen, en kijken naar de vos.
- [UITNODIGING di 08 november 2016 om 19u30 Open Forum Transitie Limburg](https://toverlevenaar.cultu.be/uitnodiging-di-08-november-2016-om-19u30-open-forum-transitie-limburg/) - Wij zijn contact- en samenwerking zoekende vrijwilligers uit plaatselijke basisgroepen, samen ‘Transitie Limburg’. (zie bijlage) Transitie noemen we: de af te leggen weg, of de verandering van onze huidige samenleving, naar een gezonde en gelukkige wereld. Wij willen een betere wereld zoals de slogan van de Ubuntu-partij het zegt: “Als het niet goed is voor
- [Brandhout (hand)zagen](https://toverlevenaar.cultu.be/brandhout-handzagen/) - De storm die het staldak vernielde heeft voor een lading brandhout gezorgd. Meestal leg ik dat ergens droog weg, om er in de winter met een handzaag aan te beginnen. Prima fitness, en in tegenstelling tot de kettingzaag maakt het amper lawaai, verbruikt geen benzine en het stinkt niet. Ik ben er al maar aan
- [Demain (film, 2015)](https://toverlevenaar.cultu.be/demain-film-2015/) - Een film vol goede voorbeelden en hoop. Ik zag hem deze week voor de 2de keer. Met al die prachtige initiatieven die ik hier om de hoek nergens kan bespeuren. Hier en daar een spatje, een aanzet, een begin… Vaak met vallen en opstaan. En toch weten we allemaal dat verandering nodig is. Demain, dat
- [De smaak valt met niets te vergelijken…](https://toverlevenaar.cultu.be/de-smaak-valt-met-niets-te-vergelijken/) - Ik heb maandag nog eens roze garnalen gekocht. En gegeten. Bij volkoren spaghetti met kaas. De smaak valt met niets te vergelijken… Bij de aankoop voelde ik me een beetje als een overspelige. Zijn er eigenlijk nog vissen of schaaldieren waarvan het verantwoord is om ze op te eten? Ofwel zijn ze bedreigd, en zitten
- [Gitannekesfoor 2016](https://toverlevenaar.cultu.be/gitannekesfoor-2016/) - Een speels, alternatief festival voor kinderen van 3 tot 3 x 30 jaar. Wat zou ik er over schrijven, als beelden zoveel meer zeggen? Vroege namiddag. Er worden wat circusspullen uitgepakt. Voor dat de laatste kisten open gaan zijn er al overal kinderen (en volwassenen) hun arstiestentalenten aan het uittesten, het ene na het andere.
- [Mens-gebraad met broccoli en kastanjepuree](https://toverlevenaar.cultu.be/mens-gebraad-met-broccoli-en-kastanjepuree/) - Voor ons gerecht van de dag vraag je aan de slager voor twee personen een biceps. Komen er meer genodigden tafelen vraag dan een flinke hamstring. Als je een gevilde en ontbeende versie koopt is die klaar voor gebruik. Anders kan je het vel tijdens het braden wel laten zitten, dan blijft het vlees langer
- [Permacultuur festival (2016 Nieuwenhoven)](https://toverlevenaar.cultu.be/permacultuur-festival-2016-nieuwenhoven/) - Terug van nooit echt weggeweest. Dat is mijn eerste bedenking als ik het publiek zie samenkomen voor dit derde Permacultuur festival. Met een behoorlijke portie kleding en sfeer in hippie-stijl. Ongedwongen, love en peace, flower-power. Een prachtig kader ook. Een deels al gerenoveerd kasteel met woonunits, midden in een stuk Zuid-Limburgse bos, met een mooi
- [Verzekeraar (Ethias, Belfius) heeft geen expertise, ervaring noch klantendienst](https://toverlevenaar.cultu.be/verzekeraar-ethias-belfius-heeft-geen-expertise-ervaring-noch-klantendienst/) - De stormschade is 6 weken geleden aangegeven. En gestaafd met een 100-tal foto’s. De klantenservice van Ethias bestaat hoofdzakelijk uit de automatische ontvangstbevestiging van mails. Bij Belfius ontbreekt dit zelfs. Er komt vanwege de verzekeraar geen enkele instructie of informatie, zeker geen actie. Ethias slaagt er in ongeveer 1 op de 2 mails te beantwoorden.
- [Van zinken kampteil naar slappe lach](https://toverlevenaar.cultu.be/van-zinken-kampteil-naar-slappe-lach/) - Wat de ene lollig vindt, is voor de andere kattenkwaad, en voor een derde eigenlijk misdadig. We waren als prille tieners ergens in de Kempen op bivak met de jeugdbeweging. Ik weet niet meer hoe of waarom het gebeurde, maar op een bepaald moment stak Patrick met een spade dwars door de bodem van de
- [Internet snelheid provider Scarlet: 2 mnd, geen antwoord](https://toverlevenaar.cultu.be/internet-snelheid-provider-scarlet-2-mnd-geen-antwoord/) - Mijn e-mailadres is gepwned. Elementaire veiligheid: wachtwoord wijzigen. Na meer dan een maand slaagt SCARLET (onderdeel van PROXIMUS) er nog steeds niet in deze standaardmogelijkheid te voorzien. Gezien het mailadres gekoppeld is aan (ik weet zelfs niet hoeveel of welke) diverse sites en blogs, is het vervangen (andere provider) praktisch onmogelijk. Wie kan me helpen??
- [Wereldpolitiek in mijn huis](https://toverlevenaar.cultu.be/wereldpolitiek-in-mijn-huis/) - Natuurlijk vind ik het een schande dat dictator Erdogan iedereen met een afwijkende mening zijn job ontneemt (ca. 60.000 momenteel), en meteen ook maar de doodstraf wil invoeren. En vind ik dat democraten daar tegen moeten reageren. En dan komt er via FB een petitie langs…. Ik heb er bij stilgestaan. De in eerste instantie
- [Snoepjes op de balie](https://toverlevenaar.cultu.be/snoepjes-op-de-balie/) - De deur zwaaide open, dus de verlofregeling was nog niet van kracht. En meteen viel mijn blik op de glazen bokaal met frisse, lichtblauwe muntsnoepjes. Ze staan er om jezelf te bedienen. Een kleine attentie voor de klanten. En toch voel je je meestal wat onwennig, gegeneerd om er eentje te nemen. Niet? Maar er
- [Wie wind zaait, zal storm oogsten](https://toverlevenaar.cultu.be/wie-wind-zaait-zal-storm-oogsten/) - Spectaculair! Pingpongballenhagel ranselt de bladeren van bomen en planten. Indrukwekkend… onhoudbare modder- en waterstromen die straten in rivieren verandert. Zag je de beelden ook? Op TV of internet? Enorm toch?! Maar pas bedreigend als het ook om de hoek gebeurt. Zag je de foto’s en de filmpjes? Weerfenomenen die we hier nooit eerder gezien hebben.
- [Scarlet mail: belachelijk onveilig  -pwned](https://toverlevenaar.cultu.be/scarlet-mail-belachelijk-onveilig-pwned/) - Vreemd. Ik kreeg een mail van mezelf. En die had ik –zeker weten- niet zelf gestuurd. Dus heb ik die veiligheidshalve maar ongeopend gewist. En toen dat zo’n 2 weken later nog eens gebeurde leek me dat geen toeval meer. Ergens was er iets mis. Zonder het woord ooit gehoord te hebben, als het al
- [Johny said goodbye](https://toverlevenaar.cultu.be/johny-said-goodbye/) - Dat is wat er meteen door mijn hoofd ging toen bleek dat hij euthanasie had aangevraagd. Een klassieker uit 1964 met een heel ander inhoud. Twee refreinregels tussen mijn oren: I’d only cry,… tell her Johny said goodbye. Ver gevorderde kanker, en geen behandeling meer mogelijk. Bij Johny? Een man van staal. Onverwoestbaar optimistisch en
- [(On)verdoofd slachten: oplossing (een prikje)](https://toverlevenaar.cultu.be/onverdoofd-slachten-oplossing-een-prikje/) - Het feit dat ik meerdere soorten dieren zowel verdoofd als onverdoofd heb geslacht maakt me natuurlijk geen deskundige. Mijn ‘leermeesters’ (thuisslachters) waren het over één ding eens: je moet het dier respecteren, en het niet nodeloos of lang laten lijden. Dat is zo vanzelfsprekend dat discussie hierover niet nodig zou moeten zijn. Maar welke is
- [ISlam IS gevaarlijk (6)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-6/) - Demografisch democratische overheersing Ik heb over de strategische planning waarmee moslims het Westen inpalmen meermaals een discussie met ‘gelovigen’ gevoerd. Die verliep grosso modo vaak op dezelfde manier. Eerst wordt er ontkend dat er dergelijke congressen zouden geweest zijn. Gewoon omdat ze er, heel eerlijk, zelf ook nooit iets van gehoord hebben. Degenen die de
- [Koninklijke visite en nakomelingen](https://toverlevenaar.cultu.be/koninklijke-visite-en-nakomelingen/) - Ik hoorde een vreemd, onregelmatig terugkerend geluid binnen. Een zware druppel die in een lege emmer plofte. Iets dergelijks. Mijn gehoor is nogal slecht. Ik kon niet bepalen wat het was of van waar het kwam. Toen ik hem vanuit mijn ooghoek tegen het raam op het oosten zag slaan klopte het plaatje. Hij was
- [ISlam IS gevaarlijk (5)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-5/) - Niet alle moslims zijn gevaarlijk Mensen in moeilijkheden moet je helpen. Vluchtelingen ook. Van gasten en hulp-krijgers verwacht je dankbaarheid, geen bakken kritiek en eisen. Problemen moet je oplossen waar ze zijn. Er van gaan lopen is geen oplossing. Problemen moet je oplossen waar ze zijn. Ze importeren is geen oplossing. Slechts een kleine minderheid
- [Verwonderende verwonding](https://toverlevenaar.cultu.be/verwonderende-verwonding/) - Ik heb een lang litteken in mijn rechter oksel. Lang. Al heel lang. Ik kan me niet meer herinneren dat ik het niét had. Ook niet hoe ik er aan kwam. Maar af en toe merkte ik het op, en vroeg me af wat ik ooit uitgespookt had. Ik zou het eigenlijk eens aan mijn
- [ISlam IS gevaarlijk (4)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-4/) - Islam is geen godsdienst De Islam heeft trekken van een sekte. Typische kenmerken volgens wiki: lidmaatschap uit vrije keuze, niet door geboorte; toelating .. door . erkende en aantoonbare kennis van de leer, ..of een aanbeveling..; het karakter is exclusief en gesloten; wie zich niet aan de geldende leer … wordt uitgestoten;
- [Roek(e)loos](https://toverlevenaar.cultu.be/roekeloos/) - Een schouw is een favoriete nestplaats voor roeken. Je ziet ze in tien tinten grijs. Er zijn er hier veel (te veel) de laatste tijd. Daarom had ik ze tijdens hun verkenningsvluchten al meerdere keren weggejaagd. Maar je kan natuurlijk geen 12 uur per dag blijven uitkijken, roepen, handenklappen en steentjes schieten als een halve
- [ISlam IS gevaarlijk (3)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-3/) - Discriminatie en gettovorming Er waren amper tot geen vrouwen op deze congressen. Ze hebben wel een keer zelf een samenkomst uitsluitend voor vrouwen georganiseerd. Dat was een moeilijke en vreemde ervaring. Enerzijds omdat er maar ééntje Nederlands sprak. En ik dus 95% van hun overleg niet kon volgen. Alleen maar kon afwachten welke de besluiten
- [Wie kent een ‘sleunhamer’?](https://toverlevenaar.cultu.be/wie-kent-een-sleunhamer/) - Stammen van populieren maakten we vroeger takvrij om het stamhout dikker en rechter, en de opbrengst hoger te krijgen. Als er veel of dikke takken weg moesten, kropen we met ‘sporen’ de boom in om ze weg te hakken. Dat was zeer zwaar (en riskant) werk. We hadden voor jongere bomen en kleine takken (
- [ISlam IS gevaarlijk (2)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-2/) - Interne en externe islamisering i.p.v integratie Om een internationaal congres voor meer dan 1.000 mensen te organiseren kan je niet overal terecht. Je hebt er al wat ruimte (zalen, gebedsruimte, parkeerplaatsen, catering…) en andere infrastructuur (zitjes, podia, licht, geluid, beveiliging, E.H.B.O., tafels…) voor nodig. En aan die locatie en benodigdheden hangt natuurlijk ook een prijskaartje.
- [Bokashi (versus compost)](https://toverlevenaar.cultu.be/bokashi-versus-compost/) - Bokashi is Japans voor 'goed gefermenteerd organisch materiaal'. De organische resten worden luchtdicht vergist. De man die EM ontwikkelde, de Japanse Professor Teruo Higa zocht in de jaren ’80 de geschikte “effectieve micro-organismen” (EM) die niet schadelijk waren en producten afscheiden die nuttig en weldoend zijn voor andere levensvormen. Hij vond dat traditioneel compost maken
- [ISlam IS gevaarlijk (1)](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-is-gevaarlijk-1/) - Strategische geplande hegemonie(*) Ik heb lang getwijfeld of ik deze tekst zou schrijven. Maar als ik het niet doe, zal dat waarvan ik kan getuigen, nooit door iemand kunnen lezen worden. Ik wil het niet verloren laten gaan. Ik heb schrik om dit te schrijven, ben bang van mijn eigen gedachten. Ook van de (vaak
- [Gladiatoren, e.a. oude beroepen](https://toverlevenaar.cultu.be/gladiatoren-e-a-oude-beroepen/) - 1.000den volwassenen zijn wereldwijn bezig de historische beleving van tijdperken en groepen. Na Neanderthalers en Vikings inviteerde het Gallo-Romeins museum van Tongeren dit jaar Gladiatoren uit heel Europa. Een weekend lang brachten slavenhandelaren, soldaten, ambachtslieden, slaven, reizigers en kunstenaars de oudste stad van België terug naar de tijd van Ambiorix. Gladiatoren, hun wapentuig en hun
- [Lintworm verwijderen: ging dat zo?](https://toverlevenaar.cultu.be/lintworm-verwijderen-ging-dat-zo/) - Ik heb meermaals het verhaal gehoord en gelezen dat je een lintworm kan verwijderen door enkele dagen te vasten en dan met open mond boven een kom met warme melk (of zelfs koffie,..) te zitten. Op zoek naar voedsel komt hij er vanzelf uit. Voorzichtig helemaal er uit trekken, zodat er niet 1 stukje blijft
- [Trekketting: wie kent of heeft dit (nog)?](https://toverlevenaar.cultu.be/trekketting-wie-kent-of-heeft-dit-nog/) - Oerdegelijk en letterlijk ijzersterk. Maar ik kan zelfs geen foto ervan vinden. Blijkbaar kent of gebruikt niemand dit nog. En ik heb de mijne ook niet meer. (Wel nog een gewone handlier van 2 ton. Bijna speelgoed eigenlijk.) Ik heb in de jaren ’70 samen met mijn vader heel erg veel bomen geveld. En om
- [Zelf hazen kweken](https://toverlevenaar.cultu.be/zelf-hazen-kweken/) - Het schijnt een moeilijke klus te zijn, waarover weinig informatie te vinden is. Toen ik de titel op een oud tijdschrift (De Jachthoorn, sept. 1983) zag staan heb ik het meegenomen en bewaard. Ene Vital Schreurs vertelt er over zijn hobby. (Voorheen kweekte hij fazanten en patrijzen.) Voor zijn hazen maakte hij draadhokken van 160
- [Doe je mee? Droomproject](https://toverlevenaar.cultu.be/doe-je-mee-droomproject/) - Ik doe mijn best. Een betere wereld, daar is werk aan. Dat vraagt tijd. Veel tijd. Maar ik doe wat ik kan. Ik probeer zoveel mogelijk initiatieven steunen die in de goede richting gaan. Vooral door mee te werken, of mee te doen. Mee voor bekendheid te zorgen. Lang niet iedereen is geïnteresseerd… We willen
- [Valentijn tradities ( Europa, 2016)](https://toverlevenaar.cultu.be/valentijn-tradities-europa-2016/) - Het hedendaagse gebruik om op 14 februari romantisch Valentijn te vieren veroverde vanuit de gehele British Commonwealth ook Frankrijk, daarna ook Nederland, België en andere landen. De manier waarop geliefden deze internationale feestdag vieren of hun verliefdheid bekend maken verschilt per regio. Sommige tradities zijn restanten van een gebruik dat reeds bestond lang voordat de
- [Bio-logische plantenlabels](https://toverlevenaar.cultu.be/bio-logische-plantenlabels/) - Vind je ’t ook zo’n vreemd zicht? Mensen die gezond en biologisch gaan tuinieren, en dan plastieken potjes en labels gebruiken? Alles moet ecologisch zijn in ons tuintje, maar we gaan wel een hoop rommel als kunststoffen en synthetische inkt in de grond stoppen. Natuurlijk, (?) de lucht zit ook vol vervuilende stoffen…. Maar het
- [Vissen: speciale technieken](https://toverlevenaar.cultu.be/vissen-speciale-technieken-2/) - Vis vangen kan met veel materialen en technieken. Fuiken, netten en hengels kent iedereen nog wel. Enkele andere technieken zijn veel minder courant. Een verkorte selectie uit de website ’t Over-leven. Snoek stropen met een strop Het duikt geregeld eens op in de jongensverhalen van (hoog) bejaarden. Van een dunne metaaldraad maak je een lus,
- [Was drogen in de winter](https://toverlevenaar.cultu.be/was-drogen-in-de-winter/) - “Ik ben Lieve en woon aan de kust. Ben zeer begaan met de vluchtelingen die nu (winter 2016) ingeslijkt en bevroren wachten op een betere opvang. Ik heb zelf nog in Chili gewoond en daar met eenvoudige methoden en materialen kennis gemaakt, die wonderen kunnen doen! Mijn vraag: ken je een goeie en zo veilig
- [Segrijnslakken of caracollen](https://toverlevenaar.cultu.be/segrijnslakken-of-caracollen/) - In Noord-Afrika zijn er prehistorische vindplaatsen van duizenden lege slakkenschelpen in grote hopen van tientallen meters lang (“escargotières”). Ze staan dus al lang op ons menu. Om ze te verzamelen moet je dan ook niet noodzakelijk een snelle jager zijn. Weinig slakken zijn interessant voor consumptie. Culinair worden de waterslakken alikruik (Littorina littorea) en de
- [Koffie, surrogaat, van eigen streek](https://toverlevenaar.cultu.be/koffie-surrogaat-van-eigen-streek/) - Koffie wordt gemaakt van gebrande (= geroosterde) koffiebonen, de pitten van de (steen)vruchten van de koffieplant. Die vind je in de evenaarszone van vb. Mexico over Guatemala tot de Filippijnen. In onze streken zal je het dus met vervangers moeten doen. Koffie is vooral populair omwille van de cafeïne. Een kop echte thee bevat gemiddeld
- [Prehistorische Nederlandse boemerangs](https://toverlevenaar.cultu.be/prehistorische-nederlandse-boemerangs/) - Werpstok of boemerang De boemerang kennen we vooral als traditionele, Australische werpstok die door zijn gebogen, kapstokachtige vorm terugkeert als hij (goed) geworpen wordt. Hij werd waarschijnlijk eerder gebruikt om anderen te imponeren, dan wel om te jagen. Zoals steeds als we het gebruik van oude voorwerpen niet kennen wordt het door onderzoekers ook wel
- [Kerstmis werd kermis](https://toverlevenaar.cultu.be/kerstmis-werd-kermis/) - Van het leven met de seizoenen leerde de mens wanneer de ommekeer naar dagen met meer licht en warmte begon. Een reden om rust te vinden en de natuur dankbaar te aanbidden. Om haar eigen agenda door te drukken kaapte de kerk alle rituelen en hing er haar eigen boodschap aan op. Maar dat is
- [Eindejaarswensen, van 2015 naar 2016](https://toverlevenaar.cultu.be/eindejaarswensen-van-2015-naar-2016/) - Van sweet sixteen naar sixty Van sixties naar ‘16 Goede ideeën blijven… ideeën Enkele bladeren blijven krampachtig hangen aan het nieuwe klimaat-regime Vuurwerk van Syrië en Bethlehem tot in de Lichtstad Dieren in het asiel beter af dan asielzoekers buiten Het IS weerzinwekkend Plastiek in je buurt, in je eten en lijf… Goede
- [Party snacks zelf maken](https://toverlevenaar.cultu.be/party-snacks-zelf-maken/) - Op een feestje passen niet alleen snoep en koek, ook hartige knabbels. Kan je ook zelf maken. Met een paar basisrecepten en wat creativiteit kan je eindeloos variëren. Beignets Doe 250 gr bloem en 1 theelepel zout in een kom en voeg 1 ei toe. Meng en voeg een tweede ei toe. Vervolgens ook 2
- [Ganzenlever, ganzenvet: van culinair tableau weer terug naar eten](https://toverlevenaar.cultu.be/ganzenlever-ganzenvet-van-culinair-tableau-weer-terug-naar-eten/) - Van de maag verwijder ik de taaiste delen van de binnenkant, en de elastische, kraakbeenachtige verbindingen aan de buitenkant. Die eindigen in de soep, waarin ze gemixt en nogmaals meegekookt worden. De rest snijd ik in plakken en gebruik ik als broodbeleg. Het is zacht, en heeft een eigen, aparte smaak. De gal is een
- [3de Geefpleintje 19/12/2015 Hasselt](https://toverlevenaar.cultu.be/3de-geefpleintje-19122015-hasselt/) - De manier waarop we onze samenleving organiseren is niet goed. Voor veel mensen. Voor de natuur. Voor onze gezondheid. Voor de aarde…. … beseffen steeds meer mensen omdat we met zijn allen meer en meer geconfronteerd worden met de kwalijke gevolgen. We zoeken en vinden steeds meer alternatieven. Gewone mensen werken aan verandering van onder
- [Ganzen plukken (pluimen)](https://toverlevenaar.cultu.be/ganzen-plukken-pluimen/) - Als de ganzen rijp zijn, worden ze geplukt. Met de hand: zeker 3 uur werk. Per gans. Oktober, november.. Wat de natuur aan ganzenvoer bood is op: het gras groeit niet meer, het fruit is ook geplukt. En er zijn amper nog vliegen (die eitjes kunnen leggen in een karkas). Dus weer tijd om te
- [Huwen: adviezen van 1800 en 1900 (3)](https://toverlevenaar.cultu.be/huwen-adviezen-van-1800-en-1900-3/) - Onderrichtingen op het inenten (tegen pokken) En Longtering of Tuberculose (TBC). Waarbij de teringleider niet op de grond, maar in een spuwbakje moet spuwen. (Volgens mijn al geruime tijd overleden leraar biologie werd in de Leuvense kachel spuwen ook toegepast als zeer veilig.) Alcohol drinkers komen in gevangenissen, krankzinnigengestichten en gasthuizen terecht. U bent gewaarschuwd!
- [(Vervelende, maar) eetbare onkruiden](https://toverlevenaar.cultu.be/vervelende-maar-eetbare-onkruiden/) - Veel –zelfs vervelende- onkruiden zijn eetbaar. Je hoeft ze niet te zaaien, en vindt ze toch in overvloed. Maak er stamppot van, gebruik ze in salades, soep, pesto, omelet, quiche, pizza, e.a. Van enkele onkruiden als netel en paardenbloem is meestal wel geweten dat ze voor consumptie geschikt zijn. Andere zijn vaak nog verrassende ontdekkingen.
- [Voeding en contact: wereld- en hamburger](https://toverlevenaar.cultu.be/voeding-en-contact-wereld-en-hamburger/) - Elke gelijkenis met bestaande personen, gebeurtenissen, of activiteiten berust niet op louter toeval, maar op observatie. Niets is verzonnen. Soms stap ik ook wel eens in zo een zelfbedieningsrestaurant binnen. Als het er niet te druk is ben je snel aan ’t eten. Een warme hap naar keuze. Hoewel je weet dat het een industriële
- [Huwen: adviezen van 1800 en 1900 (2)](https://toverlevenaar.cultu.be/huwen-adviezen-van-1800-en-1900-2/) - Eerste beginselen over kinder-gezondheidsleer (1930) Over de reinheid, de uitslag op het achterste en de warmte van het lichaam (en de kamer)… .. het hoofd van vele kinderen misvormd: men moet het niet kneden, noch wrijven… Men moet nooit een kind wiegen... Maar lees zelf maar het origineel .. is het volstrekt noodig al de
- [Shoppen in de natuur](https://toverlevenaar.cultu.be/shoppen-in-de-natuur/) - Ik ben even in de natuur gaan shoppen voor mijn middagmaal. Op een alleenstaande woning met drie schoorstenen zitten drie roeken. Een op iedere schoorsteen. Zouden de bewoners het weten? Kijken ze af en toe omhoog? Ze moeten ze toch horen? Zou ik iets moeten gaan zeggen? Er zijn hier heel veel roeken de laatste
- [Huwen: adviezen van 1800 en 1900 (1)](https://toverlevenaar.cultu.be/huwen-adviezen-van-1800-en-1900-1/) - Ik kreeg onlangs van mijn moeder het Huwelijksboekje van haar vader. Mijn grootvader werd geboren in 1899, op 4 mei. Het boekje heeft 16 blz voor administratie, toelichting bij de wetten en adviezen. Het meet 13 x 20,7 cm en ziet er afgeleefd uit. Het heeft dan ook een Wereldoorlog en moeilijke jaren meegemaakt. Onderaan
- [Feest en snoepgebak: koekjes, wafels, donuts… zelf maken](https://toverlevenaar.cultu.be/feest-en-snoepgebak-koekjes-wafels-donuts-zelf-maken/) - Ik beperk me tot eenvoudige basisrecepten met gezonde producten uit de eigen streek. Zonder te veel exotische hoogstandjes. Zonder daarom alle chocolade en cayennepeper af te zweren. Kookboeken en internet leveren 1.000den suggesties en recepten. Zelf blijf ik altijd dicht bij mijn kookboek van de Boerinnenbond 1963. Omdat ik geen oudere versie kon vinden tot
- [De files opgelost](https://toverlevenaar.cultu.be/de-files-opgelost/) - Zouden files niet snel drastisch afnemen als we de kosten en lasten ervan niet meer bij werknemers en gemeenschap, maar bij werkgevers en investeerders zouden leggen? Ik heb ooit een tijd in Brussel gewerkt. Met de wagen, of met de trein; het duurde ongeveer even lang. Meer dan 2 uren. Enkel. Dus om 8 uren
- [Inheemse gom: kauw- of eetbaar?](https://toverlevenaar.cultu.be/inheemse-gom-kauw-of-eetbaar/) - Naaldbomen produceren, vaak als bescherming tegen virussen en ongedierte, hars bij verwondingen. (Barnsteen is gefossiliseerd hars.) Loofbomen hebben een vergelijkbaar product: gom. Het verschil is dat hars oplosbaar is in alcohol (en nauwelijks in water), en gom is (grotendeels) oplosbaar in water. In gom herken je ook het woord gummie. Dat is een verzamelnaam voor
- [Eetbare kamerplanten](https://toverlevenaar.cultu.be/eetbare-kamerplanten/) - Kamerplanten zijn exotische planten die meestal geen vrieskou verdragen, maar wel in huis in een pot kunnen overleven. Ze blijven daardoor ook een stuk kleiner dan hun soortgenoten in volle grond, en met een klimaat waar ze in geëvolueerd zijn. Sommige van hen zijn eetbaar, of hebben eetbare vruchten. Voor de echte liefhebbers dus wel
- [Picknick met groen effect](https://toverlevenaar.cultu.be/picknick-met-groen-effect/) - Een aantal leden van de vereniging hadden het leuke idee om een picknick te organiseren. Ze vonden een fijne plek in het groen aan een grote vijver. En een geschikt moment. De visclub hield er ’s avonds een barbecue en voorzag partytenten en tafels. En die mochten we dan ’s middag ook gebruiken. Er werd
- [Snoep zelf maken](https://toverlevenaar.cultu.be/snoep-zelf-maken/) - Af en toe wat zoetigheid. Chocolade, een praline, lolly of bonbon… Lekkere verwennerij. Zelf maken kan. Echt iets voor suikertantes. Soms heb je ze voor het grijpen: alle lekkere en zoete vruchten zijn snoepjes. Maar je kan ze niet (lang) bewaren. Tenzij je er iets aan doet. 1. Vruchten drogen is dan een eerste mogelijkheid
- [Eetbare siertuin & eetbare sierplanten](https://toverlevenaar.cultu.be/eetbare-siertuin-eetbare-sierplanten/) - Sommige veelgebruikte sierplanten zijn eetbaar. Ze worden meestal amper op het menu gezet, omdat we niet weten dat het kan. Gewoon omdat we een scheiding hebben gemaakt tussen groentetuin en siertuin. En nu meestal enkel nog een siertuin hebben. Nochtans stonden er vroeger ook wel bloemen in en rond de moestuin. Net als in de
- [Steengoed: van glazen fles naar aarden kruik](https://toverlevenaar.cultu.be/steengoed-van-glazen-fles-naar-aarden-kruik/) - Naast glazen- bestaan er ook stenen flessen. Of eigenlijk steengoed flessen. Deze kruiken of stoopjes zijn vooral gekend als verpakking voor jenever. Het is dus mogelijk om zonder glas (op basis van zand) flessen van klei te maken. Het uniforme uitzicht maakt duidelijk dat ze niet gedraaid, maar gegoten worden. Maar hoe werkt dat? Een
- [Een natuurlijke vijver (of dam) (waterdicht) maken](https://toverlevenaar.cultu.be/een-natuurlijke-vijver-of-dam-waterdicht-maken/) - Hier in de buurt is dat geen probleem: gewoon uitgraven, klaar. Midden Limburg (be) wordt ook wel De Wijers of het 1000 vijvergebied genoemd. Door de ontginning van ijzerhoudend gesteente ontstonden er vanzelf overal vijvers. Later werden ze uitgediept om vis te kweken. Ook door turf steken ontstonden er plassen, en nog later door het
- [Victory tuinen](https://toverlevenaar.cultu.be/victory-tuinen/) - ‘Overwinningstuinen’ werden ook wel oorlogstuinen of voedseltuinen voor defensie genoemd. Het waren groenten-, fruit- en kruidentuinen bij particuliere woonblokken en in openbare parken in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Duitsland tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Er waren rantsoenen, vooral ingeblikt voedsel, nodig voor de troepen. Spoorwegen, treinen, vrachtvervoer en
- [Mini groenten](https://toverlevenaar.cultu.be/mini-groenten/) - Size matters? De kleinste zijn de fijnste. Zei Obelix over erwtjes en Romeinen. Konijnen vind je van de grootste Vlaamse Reus tot dwergkonijntjes. De grootste pompoen of kool staat ieder jaar in de plaatselijke krant. Hoe zit het met de kleinste groentjes? Welke mini’s bestaan er? En waarom? Kerstomaatjes kennen we ondertussen wel. Bonsai
- [Alternatieve tuinen](https://toverlevenaar.cultu.be/alternatieve-tuinen/) - Veel mensen willen wel gezonder leven, en een groenere omgeving met gezond en goedkoop voedsel, maar weten niet goed hoe ze daar zelf iets aan kunnen doen, of zelf aan kunnen beginnen. Er zijn nochtans heel wat mogelijkheden, tientallen dingen die je zelf kan ondernemen. Voedsel is een basisbehoefte, maar ook de basis van belangrijke
- [Dans van de wolf](https://toverlevenaar.cultu.be/dans-van-de-wolf/) - De Dans van de Wolf is een boek van Michael Blake (1988) dat in 1990 ook verfilmd werd als Dances with Wolves. Het vertelt een verhaal over een jonge cavalerie-luitenant, John Dunbar, die in 1860 naar het Westen trekt. De buitenpost waar hij zich naartoe laat sturen is ondertussen verlaten, waardoor hij in zijn eentje
- [Luchtsnoeien van plantenwortels (bij potplanten)](https://toverlevenaar.cultu.be/luchtsnoeien-van-plantenwortels-bij-potplanten/) - Luchtsnoeien wordt gebruikt om potplanten een compact, dicht en gezond wortelstelsel te laten ontwikkelen dat bij het uitplanten minimaal beschadigd wordt. In het Engels wordt het (root) air pruning, root training of root making genoemd. Planten streven naar een evenwicht tussen het ondergrondse en het bovengrondse deel. Wortels groeien in de richting van de zwaartekracht.
- [Eetbare bodembedekkers](https://toverlevenaar.cultu.be/eetbare-bodembedekkers/) - In de tuin en rond de woning probeer ik nogal praktisch en pragmatisch te zijn. Het mag mooi zijn, maar graag ook eetbaar. De esdoorn in de voortuin heb ik aan een liefhebster gegeven (hoewel de bladeren kunnen gefrituurd worden) om er een mooi bloeiende kerselaar in de plaats te zetten. Daar heb ik nog
- [Snij- en pluk groenten die hergroeien](https://toverlevenaar.cultu.be/snij-en-pluk-groenten-die-hergroeien/) - Voor sommige groenten en kruiden is het zonde ze te rooien als je wil oogsten. Je kan er beter, telkens je wat wil gebruiken, een deeltje van oogsten en de plant laten hergroeien. De (meerjarige) asperge (Asparagus officinalis subsp. officinalis) blijft scheuten vormen Die worden geoogst vanaf de tweede donderdag van april tot 24 juni
- [Groenten in de schaduw](https://toverlevenaar.cultu.be/groenten-in-de-schaduw/) - Er zullen weinig tuinen zijn waar ieder hoekje altijd zonnig is. Maar planten groeien er overal, ook in de schaduw. Sommigen hebben zich daarin gespecialiseerd, andere verdragen het, of toch gedeeltelijk. Gelukkig zijn er daaronder ook die we graag in onze groentetuin zien. Meestal zijn dat groenten en kruiden die schaduw verdragen, maar toch ook
- [Zonder stroom 6. Hand(ige) apparaten en gereedschappen (30!)](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-6-handige-apparaten-en-gereedschappen-30/) - Voor meer en meer klussen gebruiken we elektrische apparaten. Met spanning, maar zonder inspanning. Zelfs tanden poetsen doen we elektrisch-machinaal. En na twee generaties vragen mensen zich af hoe ze zonder elektrische spullen dingen kunnen doen. Nochtans werden er vroeger ook al ingenieuze toestellen gemaakt om efficiënter te werken. Ze gebruiken allemaal energie. Maar in
- [Zonder stroom: 5.Horeca](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-5-horeca/) - Koffie staat klaar! Die klanten lokkende kreet heeft nooit betekend dat er om de 5 minuten opnieuw verse koffie werd gezet. Hij was gewoon al klaar. En op een warmhoudplaat kan dat meer dan een uur zo zijn. Oké, geen elektriciteit, geen warmhoudplaat. Daar hadden we in deel 3 al een oplossing voor met theelichtjes.
- [Zonder stroom: 4.Voor & na](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-4-voor-na/) - Een beetje voorbereiding kan veel ellende of ongemakken voorkomen. Wacht niet tot het probleem er is, maar denk nu al eens na over volgende tips. Voor velen helaas misschien wel het moeilijkste punt uit deze suggesties. Maar het kan ook wel het belangrijkste zijn. Ga kennismaken met de buren!! In geval van nood heb
- [Zonder stroom 3.Koken & douchen](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-3-koken-douchen/) - Om een beetje warm te blijven is er niets zo lekker als een kop koffie. Of warme chocolademelk. Of een kom soep. Hoe gaan we dat oplossen zonder elektrisch fornuis en zonder microgolfoven? Ook weer dezelfde twee mogelijkheden: warmte bewaren door isolatie, of toevoegen via een open vuur of vlam. Zet wat heet water klaar
- [Zonder stroom 2: verlichten](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-2-verlichten/) - Ik weet niet om welke reden we vroeger ook wel eens zonder elektriciteit zaten. Maar er was altijd een petroleumlamp in huis. Eén. Dat betekende dat die avonden iedereen rond de tafel in de huiskamer zat. Soms om te lezen, maar meestal om gezelschapsspelletjes te doen. Altijd fijne momenten in de warme, gele gloed van
- [Zonder stroom 1: ToDo](https://toverlevenaar.cultu.be/zonder-stroom-1-todo/) - Met de prettige aankondiging dat er in vooruitziend België deze winter stroomonderbrekingen mogelijk zijn waarbij bepaalde regio’s voor 3 uur (of ..?) afgesloten kunnen worden, is het allicht interessant om vooraf eens na te gaan hoe Jan Modaal dit zo comfortabel mogelijk kan overbruggen. Een levensbedreigend probleem is het (normaal) niet. Onze (over)grootouders waren er
- [Bij: naakt-, vroeg- en laatbloeiers (2)](https://toverlevenaar.cultu.be/bij-naakt-vroeg-en-laatbloeiers-2/) - Laatbloeiers (vervolg op deel 1) zijn o.m. verschillende soorten kamille, rode klaver, vogelmuur, kool- en raapzaad, witte en paarse dovenetel, duizendblad, berenklauw, peen. Geurende struikkamperfoelie (Lonicera fragrantissima) en vooral klimop (Hedera helix) zorgen nog lang voor veel bloemen. Bij de winterbloeiende vaste planten rekenen we verschillende soorten (Corsicaanse)
- [Bij: naakt-, vroeg- en laatbloeiers (1)](https://toverlevenaar.cultu.be/bij-naakt-vroeg-en-laatbloeiers-1/) - De meeste planten, heesters en bomen bloeien als ze volgroeid zijn. Ze zorgen zo voor voedsel voor bijen (en andere insecten). Door een eeuwenlang gesynchroniseerd samenspel van bloemetjes en bijtjes kunnen ze zo beiden (of bijden) voor nageslacht zorgen en overleven. De benamingen als linde, heide- e.a. honing zijn er niet omdat bijen de instructie
- [Wij willen leugens. 1. Economie](https://toverlevenaar.cultu.be/wij-willen-leugens-1-economie/) - Verkiezingen of niet, er wordt ons steeds voorgehouden dat het niet goed gaat. En dat het beter kan en moet. Voor iedereen. Al meer dan een eeuw wordt daarbij één mantra gescandeerd: ‘De economie moet groeien!’ En al meer dan 250 jaar bewijst de industriële revolutie dat dit niet werkt. Waarom blijven we die onzin
- [Wij willen leugens. 2. Jobs](https://toverlevenaar.cultu.be/wij-willen-leugens-2-jobs/) - Politiek en industrie schermen er voortdurend mee. We moeten/willen (meer) jobs creëren. Natuurlijk willen ze dat niet. En doen ze dat niet. Ze willen geld verdienen. Maar de grote massa wel rustig houden en raddraaiend voorhouden dat ze banen willen scheppen. Waarom vertellen ze dan zo een leugen? Het is de slogan van hun verhaal
- [Wij willen leugens. 3. Crisis](https://toverlevenaar.cultu.be/wij-willen-leugens-3-crisis/) - Al mij leven lang hoor ik dat het crisis is. Altijd. Soms krijgt zo’n crisis ook een naam, en wordt ons voorgehouden in welke sector die crisis zich voordoet, wat de gevolgen zijn, en hoe de burgers ervoor moeten opdraaien om die crisis te bezweren. (Volgens statistieken zijn Vlamingen gemiddeldde rijkste Europeanen en de meest
- [Wij willen leugens 4. Industrie](https://toverlevenaar.cultu.be/wij-willen-leugens-4-industrie/) - Reclame laat lachende, mooie (gefotoshopte) mensen zien. Met steevast dezelfde boodschap. Als je even mooi, stralend, geliefd en gelukkig wil worden, koop dan X. (Vul maar in: shampoo, automerk, smartphone,…) Heel recent (december 2014) was er een clip (van Ikea, dus ook reclame). Kinderen mochten hun kerstwensen opschrijven in een brief voor Santa. Bergen speelgoed.
- [TOPopbrengst: eco-productie aardappelen in autobanden (3/5)](https://toverlevenaar.cultu.be/topopbrengst-eco-productie-aardappelen-in-autobanden-35/) - Zink is het metaal dat het meest wordt afgegeven door autobanden. Om het risico op contaminatie te verkleinen werd er geëxperimenteerd met het zinkminnende boerenkers (Thlaspi) als ondergroei, vooral bij de eerste ingebruikname van de banden. Eventueel afgevangen zink zou op die manier kunnen verwijderd worden. Het proces bleek echter te arbeidsintensief, en de hoeveelheid
- [TOPopbrengst: eco-productie aardappelen in autobanden (1/5)](https://toverlevenaar.cultu.be/topopbrengst-eco-productie-aardappelen-in-autobanden-15/) - Concept en veiligheid: rubber gebruik (deel 1) Veel hobbytuiniers kennen en gebruiken het idee met succes. Je vult een autoband met grond en/of compost en stopt daar een of enkele poters in. Als de plant gaat groeien, worden er wortelknollen gevormd. Om de opbrengst te verhogen worden in de traditionele teelt de rijen aangeaard. Bij
- [TOPopbrengst: eco-productie aardappelen in autobanden (2/5)](https://toverlevenaar.cultu.be/topopbrengst-eco-productie-aardappelen-in-autobanden-25/) - Productietechniek: innovatie & materiaalontwikkeling (deel 2) Wat is de efficiëntste manier om met het hoogst mogelijk rendement aardappelen te telen in autobanden? Hoe breng je deze techniek van de hobbytuin naar een agro-industrieel niveau? Een rondvraag bij volkstuintjes leverde Hilaire F. uit Hausen weinig nieuwe inzichten op. Daarom besloot hij zelf te gaan experimenteren. Terwijl
- [TOPopbrengst: eco-productie aardappelen in autobanden (4/5)](https://toverlevenaar.cultu.be/topopbrengst-eco-productie-aardappelen-in-autobanden-45/) - Starterkits (2x2 gratis), aangepast pootgoed en rendement (deel 4) Na het succes in Europa bleek het makkelijk om ook buiten het continent de eerste franchisenemers in de opstart te betrekken. In Harlem en Fairvieuw loopt sinds 1 jaar een project, en in Midway gaat er weldra een van start. Ondertussen zijn er plannen uitgewerkt om
- [TOPopbrengst: eco-productie aardappelen in autobanden (5/5)](https://toverlevenaar.cultu.be/topopbrengst-eco-productie-aardappelen-in-autobanden-55/) - Onderzoeksresultaten en praktische info (deel 5) Resultaten van de gezondheidstests Voor ik nog meer technische gegevens en contactadressen ga neerschrijven, eerst dit: Toen ik met het idee speelde om een artikeltje te schrijven over het gebruik van autobanden om aardappelen te kweken in de hobbytuin, was dit mijn eerste alinea: “Als de landbouw zou beginnen
- [Wereld Waterdansdag](https://toverlevenaar.cultu.be/wereld-waterdansdag/) - Wereld Waterdansdag gebruikt dans als sociaal instrument om mensen op een vrolijke manier samen te brengen, en combineert dit met de levensbelangrijke problematiek van zuiver water voor alle mensen en alle leven op aarde. Een feest met een boodschap, dat op 20 juni (de langste dag van het jaar) heel de wereld rond gaat. Global
- [Newspeak: woorden liegen](https://toverlevenaar.cultu.be/newspeak-woorden-liegen/) - Ze liegen u voor. Ze liegen voor u. In verband met een gepland koninklijk bezoek heb ik eens ooit de hofmaarschalk van de koning op bezoek gehad. Na een bespreking over veiligheid en protocol gaf ik het selecte gezelschap een korte rondleiding. Toen we daarvan terugkwamen vroeg de hofmaarschalk of hij ook ergens zijn handen
- [Ganzenkweekhokje](https://toverlevenaar.cultu.be/ganzenkweekhokje/) - Ik haal ieder voorjaar een paar ganzenkuikens om het gras in de boomgaard kort te houden, en overtollig en afgevallen fruit te transformeren in spierweefsel en vet. Dat doen ze altijd uitstekend als ze groot zijn. Maar zolang het nog kleine donsbolletjes zijn kunnen ze wat zorg gebruiken. Als je weiland niet laat begrazen of
- [Parkeerbiljet voor beginners](https://toverlevenaar.cultu.be/parkeerbiljet-voor-beginners/) - Ga ik op een zaterdagnamiddag nog even naar Genk om een milieuvriendelijk initiatief wat te steunen. En aansluitend eens door het vernieuwde shoppingcentrum lopen en een aankoop doen. Voor die verbouwing waren er maandenlang infrastructuurwerken en verkeershinder. Dan kijk je natuurlijk extra uit, je weet niet wat er veranderd is. En de inrit voor de
- [Voorjaarsschoonmaak verfrist de geest](https://toverlevenaar.cultu.be/voorjaarsschoonmaak-verfrist-de-geest/) - Ik beken, ik ben er ook zo eentje die ongeveer alles bewaart. Omdat het waarschijnlijk ooit nog eens van pas kan komen. Ik denk dat het erfelijk is. Mijn moeder heeft nog steeds alle soorten knopen, ritsen, stukjes vulling ed. Mijn vader had ieder schroef, bout, spijker en dichtingsring die ergens voor kon dienen. En
- [Zwevende aardbei weert slakken](https://toverlevenaar.cultu.be/zwevende-aardbei-weert-slakken/) - Omdat ik ze lekker vind heb ik meestal wel wat aardbeien in de kas en in de tuin. Ze zijn vooral smakelijk als ze (net als tomaten) aan de struik kunnen rijpen en rood worden. Helaas wachten de slakken daar niet geduldig op. En als ik dan zo een rooie kanjer wil oogsten blijkt die
- [Fiets verkeer(d)](https://toverlevenaar.cultu.be/fiets-verkeerd/) - Fietsen is goed voor je conditie, voor je portemonnee en voor het milieu. Of het ook gezond is, daar twijfel ik vaak aan. Vooral als ik weer eens hijgend de brug over de snelweg bestijg om daar de uitlaatgassen van naast en onder mij voorbijrazende vierwielers te proeven. Of als ik in de buurt van
- [Eenling tegen Google-goliath](https://toverlevenaar.cultu.be/eenling-tegen-google-goliath/) - Ik ben een eenling. Eentje uit de massa. Een consument. Zoveel te groter een dienstverlener wordt, zoveel te meer hij de voeling en het contact met de individuele mens (of klant) verliest. Eigenlijk geldt het voor alle grote leveranciers: ziekteverzekeraars, banken, politieke partijen, telecom aanbieders, radiostations, elektriciteitsdistributeurs, … Ze zijn bezorgd om hun winsten en
- [Dansmaatje](https://toverlevenaar.cultu.be/dansmaatje/) - Laatst op een Salsa & Boogie night werd een korte reeks disco afgewisseld met bachata. Eén disco koppel bleef gewoon enthousiast verder disco dansen. Wat perfect kan. Beiden genres gebruiken, zoals de meeste songs, een 4/4 maat. Waardoor het volgende koppel dat de vloer op kwam er ook prima op kon dansen wat zij er
- [Terreinwagen: 4x bull(bar)shit](https://toverlevenaar.cultu.be/terreinwagen-4x-bullbarshit/) - Vroeger werden ze hier gebruikt door boswachters (en militairen. En stropers). Ze zijn nuttig waar er (bijna) geen (verharde) wegen zijn: in Afrika, op de toendra en in Siberië. Maar in de Lage Landen moet je tussen alle wegen en bebouwing al flink zoeken om nog een stukje ‘offroad’ te vinden. In 1999 was in
- [PETfles 30x hergebruiken](https://toverlevenaar.cultu.be/petfles-30x-hergebruiken/) - Regelmatig wijzen alternativo’s via internet op het creatieve hergebruik van talloze wergwerpspullen. Op sociale media circuleren handleidingen en instructievideo’s om er -tig leuke en mooie dingen van te maken. Een van de toppers is de petfles. Wat je er allemaal mee kan doen? Gebruik het als… Wespenval (1). Een klassieke topper. Bovendeel afsnijden en omgekeerd
- [Moslims: bang voor vrouwen](https://toverlevenaar.cultu.be/moslims-bang-voor-vrouwen/) - Ik weet niet wat de Koran zegt, noch wat de profeet Mohammed predikte. Ik heb ook geen tijd en zin om me daarin te verdiepen. De vraag is niet alleen: hoe vertaal je het (correct), maar ook: hoe interpreteer je het. En dat kan zowel zwart zijn, als wit. En daartussen nog 50 tinten grijs.
- [EerbeToon](https://toverlevenaar.cultu.be/eerbetoon/) - ..afvalkunstenaar Toon Eerdekens staakt zijn strijd tegen plasticvervuiling… moegestreden na zes jaar acties om plasticvervuiling in de media en onder (politieke) aandacht te brengen…. hopeloos .. kan blijkbaar niemand iets schelen. Ik kan niet blijven vechten tegen de bierkaai. Ik (her)ken het gevoel. Ondertussen blijkt hij –gelukkig- toch door te ploeteren. Toon (hij kent me
- [Laatste wensen](https://toverlevenaar.cultu.be/laatste-wensen/) - Op het smeedijzeren toegangshek uit 1880 van de begraafplaats in Lopikerkapel staat "Wij wachten U". Ik had een vriend die aan iedereen had laten weten dat hij een video-opname had gemaakt die bij zijn overlijden aan de genodigden moest getoond worden. Een grappige artiest. Lachen geblazen. Hij stierf (uiteraard) veel te vroeg. De tape is
- [Testament](https://toverlevenaar.cultu.be/testament/) - Telkens er een vriend overlijdt denk ik er aan om een soort wilsbeschikking voor mijn kinderen na te laten. Heb ik hen ook laten weten. En er stonden al wat notities op de PC. Met het plotse overlijden van mijn jongere broer, die ik niet meer heb kunnen reanimeren, voelt het alsof ik ook een
- [Leren dansen](https://toverlevenaar.cultu.be/leren-dansen/) - Ieder schooljaar, van eind augustus tot half september, zijn er weer in zowat alle dansscholen, dansclubs en dansverenigingen opendeurdagen. Hét zoekmoment voor singles die een kans ruiken om een partner te veroveren, voor koppels om aan een nieuwe uitdaging te beginnen, voor doof gezeurde mannen die hun vrouw willen bewijzen dat ze écht niet kunnen
- [www: wonder wijze wandeling](https://toverlevenaar.cultu.be/www-wonder-wijze-wandeling/) - Wonderlijk wat je op wandelwegen ziet. Vandaag zelfs een eenhoorn gespot. Belgisch Limburg is een fiets- en wandelparadijs, met veel zeer goed bewegwijzerde routes en knooppunten. Je vindt er loof- en dennenbossen, mijnterrils, weiden en velden, mergelgrotten, heide, vijvergebieden, een fruitstreek, zandduinen en terrasjes. Op het pleintje voor de kerk van Vliermaalroot vertrekt o.m. de
- [Boom kapot maken](https://toverlevenaar.cultu.be/boom-kapot-maken/) - Het gebeurt wel vaker. Vooral in het natuurbeheer. Sommige geïmporteerde, vreemde soorten horen hier niet thuis en verstoren het inheemse milieu. Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers –daarom ook vogelpest genoemd- zijn dominante en woekerende soorten die zowat alle andere vegetatie overschaduwen en uitroeien. En in een ecologische omgeving hoort ook staand, dood hout. Vandaar dat
- [Hippiegevoel, groene commune](https://toverlevenaar.cultu.be/hippiegevoel-groene-commune/) - Ik heb ooit via schouderlang haar een beetje hippietijd meegekregen. Door te jong, of te laat, of te weinig lef heb ik het nooit echt mee-beleefd. De ‘commune’ die we wilden vormen is er toen nooit gekomen. We vonden geen geschikte locatie. Of ze leek onbetaalbaar. Een koppel ging trouwen en samenwonen. Een ander volgde.
- [John is dood](https://toverlevenaar.cultu.be/john-is-dood/) - Toen ze de reanimatie overnamen zei een van de pompende ambulanciers letterlijk: ‘Dat is precies beton.’ Dat is meteen ook een samenvatting van een deel van zijn problemen en zijn leven. En dood. De metalen platen van zijn al oude borstreconstructie waren sterk als beton. Maar de ontsteking die er achter uitgebreid woekerde en hem
- [Cocaïno (ge)recht](https://toverlevenaar.cultu.be/cocaino-gerecht/) - Dure meesterkoks maken gerecht krom. Rechtvaardig lijkende acties worden soms als onrecht gepresenteerd. Criminele feiten worden niet als dusdanig behandeld omdat relaties, geld en verjaringsprocedures verijdelen dat recht geschiedt. Recht kan je krom trekken met (veel) geld. Als de politie na een achtervolging een wetsovertreder snapt zou je dat ongeldig kunnen laten verklaren omdat de
- [Natuur graaicultuur](https://toverlevenaar.cultu.be/natuur-graaicultuur/) - Het was een vruchtbaar jaar. Met zeer veel fruit. Een vroeg najaar met massa’s paddenstoelen. Noten en kastanjes zullen er ook in bulk zijn. Zo veel dat ik me afvraag of de natuur extra voorzorgen neemt voor een lange en strenge winter. Een overvloed dus. Tenminste voor wie er het eerst bij is. Vaak worden
- [Eco muziek, groene songs](https://toverlevenaar.cultu.be/eco-muziek-groene-songs/) - Voor deze nieuwe uitdaging heb ik wat hulp nodig. Een zoektocht naar protestsongs, over natuur, milieu, vervuiling, duurzaam en ecologisch leven. Ik heb al muzieklijsten samengesteld voor diverse gelegenheden: pensionering, verjaardag, Halloween… Een 20-tal thema’s. Maar ’groene liedjes’ schieten me echt niet massaal te binnen. En om bruikbaar te zijn op een fuif zouden ze
- [Geflitst = 0,0 € !](https://toverlevenaar.cultu.be/geflitst-00-e/) - Snelheidsduiveltrucs Ik vloek als het me weer eens overkomt. 75 gereden waar maar 50 mocht. Doeme! Maar weer betalen. Eigenlijk idioot, want het kan anders. Een bloemlezing van recente tips en trucs. Agenten achtervolgden op de A19 in de Westhoek een snelle jongen. Ze moesten hiervoor 234 km/u rijden. Dat schroefden ze terug tot 217
- [Hondendrollen](https://toverlevenaar.cultu.be/hondendrollen/) - Roland Duchâtelet heeft met zijn analytische geest statistisch bijgehouden en berekend, en in een column gepubliceerd, dat hij bij het joggen in het plaatselijk park zonder specifiek uit te kijken voor landmijnen meer dan 80% procent kans had om met een geplette hondendrol onder zijn loopschoenen terug thuis te komen. Met risico’s op uitschuivers waarvan
- [Alternatief etentje](https://toverlevenaar.cultu.be/alternatief-etentje/) - Voor wie eens een écht alternatief wil proberen. Bon appétit! Alternatief wonen. Alternatief leven. En alternatief eten. Geen restaurant, geen menukaart, geen garçons, zelfs geen rekening. Maar als je eens mee wil gaan, in Hasselt, net om de hoek, ligt een stukje van een andere kant van de maatschappij. Villa Krakelbont (Helipoststraat 45 (Runkst)). Een
- [Stonehenge in Limburg](https://toverlevenaar.cultu.be/stonehenge-in-limburg/) - Ik had er ooit in een flard iets van opgevangen. Het boeide me. Dus ik zocht jaren geleden (jaren ’80?) de toenmalige hoofdonderwijzer, later burgemeester op om er meer over te horen, en er samen eens te gaan kijken. Spijtig dat ik toen geen foto’s heb gemaakt. Rechtopstaande alleenstaande stenen worden 'Menhir' genoemd. Twee of
- [Geurig luchtje](https://toverlevenaar.cultu.be/geurig-luchtje/) - Er zijn in de handel nogal wat zeebries e.a. geurtjes te koop die bij het toilet geplaatst worden. Je kan eenvoudig zelf iets gelijkaardig maken door lavendelbosjes in een zakje aan een touwtje te hangen. Lavendel heeft de eigenschap sterker te geuren als het aangeraakt wordt. (De capsules van de geurcellen barsten open, en de
- [Eetbare boombladeren](https://toverlevenaar.cultu.be/eetbare-boombladeren/) - Ze zijn er in overvloed: ‘talrijk als bladeren aan de bomen’. En ja, sommige zijn eetbaar. Naast noten (beukennootjes, hazelnoten, walnoten, tamme kastanjes), bessen (lijsterbes) en andere vruchten (fruit) zijn er ook zeven eetbare boombladeren. Jonge dennennaalden van de licht groene taktoppen gebruiken we vooral voor thee. (Ja, naalden zijn eigenlijk ook ‘bladeren’.) Jong blad
- [Ladder sport](https://toverlevenaar.cultu.be/ladder-sport/) - Hoog tijd om de dakgoot nog eens te verven. De voorkant, waar zon en regen heer en meester zijn, zag er nogal schurftig uit. En met mijn driedelige ladder kon ik er net wel aan. Dacht ik. Dat was echter buiten een kleine verbouwing gerekend. Een erkerdakje dat er voor zorgde dat een gedeelte vanaf
- [Nightclub jazzz muzziek](https://toverlevenaar.cultu.be/nightclub-jazzz-muzziek/) - Toevallig moesten we enkele maanden geleden met een activiteit uitwijken. En gingen we naar 'De Ploeg'. Toevallig op de laatste donderdag van de maand. Wat een fijne ontdekking! De zaak was gevuld met lekkere, jazzy nightclub music. En dat bleek noch de eerste, noch de laatste keer te zijn. Ik probeer er nu dus regelmatig
- [Afval factuur](https://toverlevenaar.cultu.be/afval-factuur/) - Een week geleden heb ik nog meewarig geknikt toen jaargenoten in de dansschool vertelden dat ze plots een afvalfactuur van 135 euro hadden gekregen. Neen, zoiets had ik in mijn gemeente nog nooit gezien. Meer zelfs, ik kon ieder jaar gratis afvalzakken gaan afhalen, meende ik me te herinneren. En aangezien ik weinig afval heb,
- [Dag natuur. van de](https://toverlevenaar.cultu.be/dag-natuur-van-de/) - Hou je ook zo van een wandeling of een vakantie in de natuur? Blijkbaar hebben we dat allemaal wel eens nodig, en kunnen we er ook allemaal van genieten. Misschien is het nog een restant van ons oerinstinct. Even terugkeren naar de vertrouwde bossen en vlakten waar onze voorouders geboren werden. De meeste stukken natuur
- [Zelf elf 11](https://toverlevenaar.cultu.be/zelf-elf-11/) - Als 11-11-11 klein is geschreven staat de droedel voor ‘elfjes’. Elfen zijn mythologische licht- of natuurgeesten, meestal mooi, slim en goedaardig. En ze helpen de mens. Ze bestaan in alle maten: van luchtige fladdervlinders tot mensgrote ouder- en jongelingen. Maar het belangrijkste zijn natuurlijk de twee beginwoorden van de vorige zin. De actie tegen voedselverspilling
- [Vreucht van eigen bodem](https://toverlevenaar.cultu.be/vreucht-van-eigen-bodem/) - Je hoeft geen eigen tuin te hebben om verse groenten te eten. Je vindt ze net om de hoek. Fruit, en zuivel ook. Kakelvers. Gewoon gaan halen, of iets afspreken met een voedselteam. De vruchten en vreugde van de oogst worden op zondag 16 november 2014, midden in ‘De week van de Smaak’ gezellig vermengd
- [Heren imponeren](https://toverlevenaar.cultu.be/heren-imponeren/) - Imponeren: show en perceptie We laten ons nogal imponeren, misleiden en verblinden. Het is eeuwen oud. Van purperen gewaden met winters witte hermelijn, goud en slaven naar poolboy, merkkledij en dure wagens. Terwijl iedere zak met vlees en been even sterfelijk is. Je wordt beoordeeld volgens je wagen. Daarom hebben we er zoveel voor over:
- [Graszoden dak](https://toverlevenaar.cultu.be/graszoden-dak/) - Een zoden dak is een traditioneel Noord-Europees groen daktype. Je ziet ze nog veel op de Faeröer-eilanden, ten westen van Noorwegen, maar ook elders in Scandinavië. In “torvtak” durven we nog wel een "turf dak" herkennen. Opeen zacht glooiende, zeer stevige houtendakconstructie worden verschillende lagen berkenschors gelegd die met graszoden worden verzwaard. De berkenschors maakt
- [De 100 machtigste mensen](https://toverlevenaar.cultu.be/de-100-machtigste-mensen/) - Traditioneel, tegen het einde van het jaar, op alle zenders: een top 100 van het afgelopen jaar. Of dito ‘aller tijden’. In een of ander genre. We hebben wel wat met lijstjes. De 10 beste zus-en zo, de 15 beste manieren om… Najaar 2014 publiceerde ons provinciale dagblad voor de tweede keer een top 100
- [Klimaatzaak](https://toverlevenaar.cultu.be/klimaatzaak/) - 11 Bekende Vlamingen richtten vzw Klimaatzaak op. Ze spreken als bezorgde burger in eigen naam, niet in naam van de organisaties waarvoor ze werken. De Nederlandse advocaat Roger Cox schreef het boek “Revolutie Met Recht”. Na een onvergetelijke ontmoeting met hem beslisten de oprichters van Klimaatzaak om tot actie over te gaan en bereiden zij
- [Transitie & Burgemeestersconvenant](https://toverlevenaar.cultu.be/transitie-burgemeestersconvenant/) - Breekijzer naar/voor lokale politiek , milieubeleid & inspraak Transitie betekent overgang. Een verandering van de ene situatie naar een andere. Bijvoorbeeld van burgeroorlog of onderdrukking naar een rechtsstaat, of van het gebruik van fossiele brandstof naar duurzame energie. Het gaat om diepgaande en structurele veranderingen die een grote impact op de samenleving hebben. (Als het
- [Vlaai of taart](https://toverlevenaar.cultu.be/vlaai-of-taart/) - Soms wil een zelfbenoemde eerder taalliefhebber dan taartliefhebber wel eens liever een stuk taart dan een stuk vlaai. Daarbij mompelend dat taart een correcter en mooier Nederlands woord is dan het regionale, dialectachtige vlaai. Ik heb al massa's vlaai gegeten, met veel smaak. Ik kan dus als zelfbenoemd specialist stellen dat taart een Romaans (Frans)
- [Nieuwjaarsbrief](https://toverlevenaar.cultu.be/nieuwjaarsbrief/) - Liefste peters, meters en andere lezers, 2015 zal een lullig jaar worden dat de geschiedenisboeken niet haalt Het zal voorbij vliegen, zonder dat er veel verandert De wereld zal niet beter worden, niet veiliger De mensen zullen niet vriendelijker worden, niet gezonder, niet gelukkiger Er zal geen wezenlijke verandering komen Zoals nu ook zal dit
- [Alternatieve folie](https://toverlevenaar.cultu.be/alternatieve-folie/) - In veel huishoudens wordt nogal wat huishoudfolie (vershoudfolie, aluminiumfolie en/of plasticfolie) gebruikt om eten(sresten) enigszins te beschermen tegen bederf en uitdrogen, of vb. kaasgeurtjes bij het onderwerp te houden. Heel handig, maar het is vooral weinig milieuvriendelijk afval, dat bovendien in de praktijk ook niet gerecycleerd wordt. In de eerste helft van de vorige eeuw
- [Vrijheid kiezen? Knijn kiest hazenpad. Niet!](https://toverlevenaar.cultu.be/vrijheid-kiezen-knijn-kiest-hazenpad-niet/) - Als na een donkergrijze winterdag met aanhoudende regen de volgende middag droog en zonnig is, is dat een onweerstaanbare uitnodiging om even een korte wandeling te maken. Mezelf en het huis wat uitluchten. Maar eerst nog alles klaarleggen om bij thuiskomst meteen de kachel kunnen aan te maken. Van buiten de woonkern zie je dat
- [Het kader maakt het beeld](https://toverlevenaar.cultu.be/het-kader-maakt-het-beeld/) - Mensen zijn vooral visueel ingesteld. We leven dan ook in een beeldcultuur met schermen, pictogrammen en afbeeldingen. Hoe je dingen ziet kan je voor een groot stuk zelf bepalen. Ik kan in een vaak bezochte, ordinaire winkelstraat rondlopen en ze zien alsof ik ze in een verre, vreemde stad voor het eerst doorkruis. Dat geeft
- [Heilige google, bid voor ons](https://toverlevenaar.cultu.be/heilige-google-bid-voor-ons/) - Je vindt zowat alles op internet, vooral dankzij zoekmachines zoals Google. Daarbovenop voorzien deze ook nog mogelijkheden waarmee iedereen (gratis) een website-je of een blog kan maken. Waar ik voor dit blog ook dankbaar gebruik van maakte. Maar de dankbaarheid verandert wel wat in wrevel, als blijkt dat werkende functies plots niet meer werken en
- [Het weer](https://toverlevenaar.cultu.be/het-weer/) - Geen onderwerp dat dagelijks vaker besproken wordt dan het weer. Kranten besteden er dagelijks minstens een halve pagina aan. Radio en TV geven meer dan 6 keer per dag een update, een laatste stand van zaken. Een flinke brok informatie die bij ieder nieuwsbericht hoort. En ze herhalen dat meermaals. Het wordt dus werkelijk miljarden
- [Islam niet-dansen](https://toverlevenaar.cultu.be/islam-niet-dansen/) - Na alweer een bericht over dansende moslims die hiervoor nogal middeleeuws met zweepslagen gestraft werden ben ik toch eens even gaan zoeken of en waarom moslims niet (mogen) dansen. (Er worden trouwens ook nog andere gruwelijk(er) barbaarse straffen toegepast.) Naast Sufi (en Derwisjdans) behoren historisch gezien wel gevechts- en zwaarddansen, buikdans, kettingdansen (armen ingehaakt) en
- [Valentijn, wie was dat?](https://toverlevenaar.cultu.be/valentijn-wie-was-dat/) - Uitstalramen schreeuwen met rode harten om uw euro’s. Zelfs de beenhouwer doet mee. Kerstmis hebben we gehad. Het volgende grote feest wordt Pasen. Valentijn is uitstekend geschikt om het commerciële gat hiertussen te vullen. Veel meer dan een naam en een sterf- of begraafdatum is er van onze heilige vriend niet bekend. En flarden van
- [Viking bezetting 2015](https://toverlevenaar.cultu.be/viking-bezetting-2015/) - Een heel weekend lang keek Ambiorix met lichte minachting neer op een nieuwe invasie van de Vikings. Ter gelegenheid van de tentoonstelling in het Gallo-Romeins museum (tot 15/3) mochten ze tot 1 februari 2015 Tongeren nog eens onveilig maken. Met 100-den trotseerden ze miezerig weer en koude om hun outfit te tonen. Nu zie je
- [Blote tieten](https://toverlevenaar.cultu.be/blote-tieten/) - Borsten trekken aandacht. Dat blijkt uit meerdere studies. En niet alleen aandacht van mannen, ook die van vrouwen. Maar dat weten Jan-met –de pet en marketing jongens al 100den jaren. Bij het ontstaan van de fotografie kwamen er meteen prikkelplaatjes. Idem voor film. Onlangs werd de (nu nog nieuwe) Hololens (3D hologram bril) van Microsoft
- [Blog kankeren](https://toverlevenaar.cultu.be/blog-kankeren-2/) - Kankeren, ik heb er wel eens behoefte aan. Soms eens vier dagen niet, dan weer vier keer op een dag. Dus lijkt een blog (persoonlijke, chronologische schrijfplek) me wel wat. Maakt niet uit of er iemand luistert (leest), als ik het maar eens kan zeggen (schrijven). Mijn uitlaatklep. Of uitlaadklep. En ik kan me altijd
- [UpCycling nonsens](https://toverlevenaar.cultu.be/upcycling-nonsens/) - Recyclage, dat kennen we (nog onvoldoende). Hergebruik van producten. Of van de grondstoffen die opnieuw voor een ander product kunnen herwerkt worden. Metalen zijn erg goed recycleerbaar, glas en papier ook redelijk. Van afvalplastics worden nieuwe dingen gemaakt als zitbanken, verkeersremmers, palen enz. Het gemengde materiaal is eigenlijk onzuiver en van mindere kwaliteit dan de
- [Woestijnen vruchtbaar maken](https://toverlevenaar.cultu.be/woestijnen-vruchtbaar-maken/) - Als het over honger in de wereld gaat, komt vaak het vruchtbaar maken van woestijnen ter sprake. Het wordt vaak afgewimpeld als een onmogelijk probleem: te droog, te heet en geen water. Waardoor woestijnen nog uitbreiden. Terwijl er tal van voorbeelden zijn om woestijnen te vergroenen. (En wat die honger betreft: ondertussen weten we dat
- [Thuis-slachter(s) gezocht](https://toverlevenaar.cultu.be/thuis-slachters-gezocht/) - Ik slacht nog geregeld een konijn of een gans. Je kan ze toch moeilijk laten rondlopen tot ze een rollator nodig hebben? Geiten, schapen of varkens, dat is al van vorige eeuw geleden. Voor wie geïnteresseerd is: het hele verhaal staat op mijn website: http://toverleven.cultu.be/geen-vlees-zonder-slacht Ondertussen is het vastentijd. Waaraan ook een actie ’40 dagen
- [Alternatief feestje: potluck](https://toverlevenaar.cultu.be/alternatief-feestje-potluck/) - In mijn jeugdjaren heette het een proletarisch feestje. Maar sinds enkele jaren maakt het weer opmars onder een veel sympathiekere naam. Het blijft evengoed een budgetvriendelijke en gezellige manier van feesten. Een potluck is een etentje waarbij iedere gast zelf een (meestal zelf bereid) gerecht(je) meebrengt. Al die gerechtjes worden samen op één buffet geplaatst

## Pagina's

- [Dansen](https://toverlevenaar.cultu.be/dansen/) - Dansen is bewegen. Bewegen is daarom nog niet dansen… Maar als je het sierlijk doet, en eventueel ook ritmisch, ook nog wel eens van plaats en/of positie verandert, meer dan één lichaamsdeel beweegt, en dat misschien ook nog wel op muziek … dan zal het wel dansen zijn. Dus zo moeilijk is het niet, iedereen
- [Beklijvende beelden](https://toverlevenaar.cultu.be/beklijvende-beelden/) - Een beeld zegt meer dan 1.000 woorden. Regelmatig duikt er wel ergens een foto of cartoon op die aanspreekt, een duidelijke boodschap brengt. Meestal zonder (veel) woorden. Krachtige eyeopeners & eye-catchers. Maar als je er eens eentje wil gebruiken, is die dan moeilijk of niet terug te vinden. Vandaar het idee om er een verzamelplaats
- [Zelfvoorziening](https://toverlevenaar.cultu.be/zelfvoorziening/) - Zelfvoorziening: meer dan - een hele boterham… Het kan zo niet blijven (duren). Er moet iets veranderen. Of: er gaat iets gebeuren. Ik hoor het steeds vaker. Zomaar op straat. Of van mensen van wie ik het niet verwachtte. En soms denk je: we zouden helemaal opnieuw, vanaf nul moeten kunnen beginnen. Helaas, dat kan
- [Privacy](https://toverlevenaar.cultu.be/privacy/) - Privacy en verwerking van persoonlijke gegevens in het kader van de Europese wet op de privacy en gegevensverwerking, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, of GDPR: General Data Protection Regulation) Toverlevenaar is verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens zoals weergegeven in deze privacyverklaring. Contactgegevens: http://powerpix.cultu.be/portal/ toverlevenaar[at)gmail*com De webmaster is de Functionaris Gegevensbescherming van PowerPix. Hij/zij is
- [Per thema/onderwerp](https://toverlevenaar.cultu.be/per-themaonderwerp/) - Over de volgende thema's vind je verder naar beneden per onderwerp de links naar de teksten die er bij horen (5A) : Afval – vervuiling - recyclage Alternatief Anderen helpen Communicatie (ook non-verbaal, dubbele bodems,...) Cultuur Dans Divers Duurzame land -& tuinbouw Energie ((zonder) stroom, stroomuitval) Ergernis Historisch Mens en samenleving Natuur & milieu, eco-logisch
- [Contact](https://toverlevenaar.cultu.be/contact/) - Je kan onder iedere tekst een reactie schrijven. Ik denk dat dit de makkelijkste en snelste manier is. (Om spam te vermijden worden alle naamloze aanmeldingen en rare of niet Nederlandstalige e-mailadressen er uit gekikkerd.) Je kan ook een mailtje sturen naar toverlevenaar@gmail.com , dat vind ik dan waarschijnlijk bij gelegenheid ook wel eens. Maar
- [Dit kanker-blog](https://toverlevenaar.cultu.be/dit-kanker-blog/) - Kankeren, ik heb er wel eens behoefte aan. Soms eens vier dagen niet, dan weer vier keer op een dag. Dus lijkt een blog (persoonlijke, chronologische schrijfplek) me wel wat. Maakt niet uit of er iemand luistert (leest), als ik het maar eens kan zeggen (schrijven). Mijn uitlaatklep. Of uitlaadklep. En ik kan me altijd

## Categorieën

- [Uncategorized](https://toverlevenaar.cultu.be/category/uncategorized/)
- [Alternatief](https://toverlevenaar.cultu.be/category/alternatief/)
- [Zelfvoorziening](https://toverlevenaar.cultu.be/category/zelfvoorziening/)
- [Recyclage](https://toverlevenaar.cultu.be/category/recyclage/)
- [Natuur en milieu](https://toverlevenaar.cultu.be/category/natuur-en-milieu/)
- [Tuin](https://toverlevenaar.cultu.be/category/tuin/)
- [Communicatie](https://toverlevenaar.cultu.be/category/communicatie/)
- [Ergernis](https://toverlevenaar.cultu.be/category/ergernis/)
- [Afval](https://toverlevenaar.cultu.be/category/afval/)
- [Anderen helpen](https://toverlevenaar.cultu.be/category/anderen-helpen/)
- [Cultuur](https://toverlevenaar.cultu.be/category/cultuur/)
- [Dans](https://toverlevenaar.cultu.be/category/dans/)
- [Divers](https://toverlevenaar.cultu.be/category/divers/)
- [Duurzaam](https://toverlevenaar.cultu.be/category/duurzaam/)
- [Energie](https://toverlevenaar.cultu.be/category/energie/)
- [Historisch](https://toverlevenaar.cultu.be/category/historisch/)
- [Mens en samenleving](https://toverlevenaar.cultu.be/category/mens-en-samenleving/)
- [Onrecht](https://toverlevenaar.cultu.be/category/onrecht/)
- [Eten](https://toverlevenaar.cultu.be/category/eten/)
- [Herinneringen](https://toverlevenaar.cultu.be/category/herinneringen/)
- [Schrijvert](https://toverlevenaar.cultu.be/category/schrijvert/)
- [klimaat](https://toverlevenaar.cultu.be/category/klimaat/)

## Tags

- [alternatief](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alternatief/)
- [feestje](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/feestje/)
- [potluck](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/potluck/)
- [upcycling](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/upcycling/)
- [recyclage](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/recyclage/)
- [milieu](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/milieu/)
- [tuin](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tuin/)
- [groenten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/groenten/)
- [zelfvoorziening](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zelfvoorziening/)
- [biologisch](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/biologisch/)
- [afbreekbaar](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/afbreekbaar/)
- [plastiek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/plastiek/)
- [plastic](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/plastic/)
- [kunststof](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kunststof/)
- [composteerbaar](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/composteerbaar/)
- [vlees](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlees/)
- [slachten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slachten/)
- [slachtpen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slachtpen/)
- [woestijn](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/woestijn/)
- [vergroenen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vergroenen/)
- [water](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/water/)
- [kankeren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kankeren/)
- [borsten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/borsten/)
- [blote tieten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/blote-tieten/)
- [media](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/media/)
- [stuifmeel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stuifmeel/)
- [pollen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pollen/)
- [nectar](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/nectar/)
- [bijen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bijen/)
- [laatbloeiers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/laatbloeiers/)
- [winterbloeiers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/winterbloeiers/)
- [vroegbloeiers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vroegbloeiers/)
- [naaktbloeiers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/naaktbloeiers/)
- [vikings](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vikings/)
- [ambachten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ambachten/)
- [Valentijn](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/valentijn/)
- [Cupido](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/cupido/)
- [dans](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dans/)
- [moslim](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/moslim/)
- [discriminatie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/discriminatie/)
- [vrouwen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vrouwen/)
- [blog](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/blog/)
- [google](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/google/)
- [kader](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kader/)
- [beeld](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/beeld/)
- [frame](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/frame/)
- [beeldvorming](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/beeldvorming/)
- [vrijheid](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vrijheid/)
- [wasdoek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wasdoek/)
- [bijenwas](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bijenwas/)
- [folie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/folie/)
- [ritme](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ritme/)
- [maat](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/maat/)
- [nieuwjaarsbrief](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/nieuwjaarsbrief/)
- [vlaai](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlaai/)
- [taart](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/taart/)
- [vla](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vla/)
- [economie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/economie/)
- [groei](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/groei/)
- [leugens](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/leugens/)
- [jobs](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/jobs/)
- [werk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/werk/)
- [crisis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/crisis/)
- [financieel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/financieel/)
- [rijk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/rijk/)
- [fabricanten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fabricanten/)
- [burgemeestersconvenant](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/burgemeestersconvenant/)
- [transitie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/transitie/)
- [ouder](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ouder/)
- [leeftijd](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/leeftijd/)
- [sport](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sport/)
- [klimaatzaak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klimaatzaak/)
- [geefplein](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/geefplein/)
- [geefwinkel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/geefwinkel/)
- [repair cafe](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/repair-cafe/)
- [herstellen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/herstellen/)
- [Planned Obsolescence](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/planned-obsolescence/)
- [graszodendak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/graszodendak/)
- [berkenschors](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/berkenschors/)
- [zoden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zoden/)
- [zodendak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zodendak/)
- [wagen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wagen/)
- [auto](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/auto/)
- [imago](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/imago/)
- [show](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/show/)
- [perceptie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/perceptie/)
- [indruk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/indruk/)
- [baravan](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/baravan/)
- [wijk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wijk/)
- [buurtbank](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/buurtbank/)
- [belbank](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/belbank/)
- [ballenbad](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ballenbad/)
- [voedselteaù](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voedselteau/)
- [CSA](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/csa/)
- [fair trade](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fair-trade/)
- [vreucht](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vreucht/)
- [11-11-11](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/11-11-11/)
- [voedselverspilling](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voedselverspilling/)
- [Kiva](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kiva/)
- [De Nieuwe Wildernis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/de-nieuwe-wildernis/)
- [natuur](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/natuur/)
- [natuurvereniging](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/natuurvereniging/)
- [Nationaal Park Hoge Kempen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/nationaal-park-hoge-kempen/)
- [Natuurpunt](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/natuurpunt/)
- [beheerswerken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/beheerswerken/)
- [afval](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/afval/)
- [vuilniszakken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vuilniszakken/)
- [jazz](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/jazz/)
- [optreden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/optreden/)
- [jammen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/jammen/)
- [ladder](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ladder/)
- [dak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dak/)
- [eetbare boombladeren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbare-boombladeren/)
- [tempura](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tempura/)
- [snijbloemen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/snijbloemen/)
- [hydromaat](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hydromaat/)
- [lavendel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lavendel/)
- [geurende planten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/geurende-planten/)
- [dolmen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dolmen/)
- [menhir](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/menhir/)
- [Stonehenge](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stonehenge/)
- [Diepenbeek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/diepenbeek/)
- [leylijnen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/leylijnen/)
- [kraken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kraken/)
- [doorgeefwinkel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/doorgeefwinkel/)
- [weggeefwinkel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/weggeefwinkel/)
- [kraakpand](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kraakpand/)
- [ergernis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ergernis/)
- [hondendrollen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hondendrollen/)
- [hondenpoep](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hondenpoep/)
- [flitsen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/flitsen/)
- [boete](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boete/)
- [onrecht](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/onrecht/)
- [snelheidsduivel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/snelheidsduivel/)
- [overtreding](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/overtreding/)
- [dansmuziek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dansmuziek/)
- [elektriciteit](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/elektriciteit/)
- [stroom](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stroom/)
- [verwarming](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verwarming/)
- [bloempotkachel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bloempotkachel/)
- [isoleren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/isoleren/)
- [verlichting](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verlichting/)
- [Eco fan](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eco-fan/)
- [kaars](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kaars/)
- [petroleumlamp](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/petroleumlamp/)
- [hooikist](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hooikist/)
- [douchen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/douchen/)
- [wassen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wassen/)
- [koken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koken/)
- [voorbereiding](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voorbereiding/)
- [horeca](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/horeca/)
- [kaarslicht](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kaarslicht/)
- [apparaten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/apparaten/)
- [zonder](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zonder/)
- [manuele](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/manuele/)
- [handbediening](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/handbediening/)
- [graaien](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/graaien/)
- [wildpluk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wildpluk/)
- [roofbouw](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/roofbouw/)
- [stropen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stropen/)
- [advocaten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/advocaten/)
- [misdaad loont](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/misdaad-loont/)
- [klasse justitie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klasse-justitie/)
- [dood](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dood/)
- [blues](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/blues/)
- [peren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peren/)
- [export](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/export/)
- [lokaal](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lokaal/)
- [boomgaardstichting](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boomgaardstichting/)
- [fruitbomen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fruitbomen/)
- [fruit](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fruit/)
- [soorten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/soorten/)
- [inkuilen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/inkuilen/)
- [commune](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/commune/)
- [samenhuizen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/samenhuizen/)
- [boom kapot maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boom-kapot-maken/)
- [ringen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ringen/)
- [wandeling](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wandeling/)
- [eenhoorn](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eenhoorn/)
- [opendezur dag](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/opendezur-dag/)
- [sociaal](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sociaal/)
- [sportief](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sportief/)
- [testament](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/testament/)
- [afscheid](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/afscheid/)
- [laatste wens](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/laatste-wens/)
- [grafschrift](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/grafschrift/)
- [bizar](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bizar/)
- [uitvaart](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/uitvaart/)
- [wegwerp](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wegwerp/)
- [verpakking](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verpakking/)
- [Toon](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/toon/)
- [bourka](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bourka/)
- [slavernij](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slavernij/)
- [PET](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pet/)
- [hergebruik](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hergebruik/)
- [flessen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/flessen/)
- [terreinwagen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/terreinwagen/)
- [4x4](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/4x4/)
- [vervuilming](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vervuilming/)
- [CO2](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/co2/)
- [SUV](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/suv/)
- [Flagada](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/flagada/)
- [sigaretten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sigaretten/)
- [peuken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peuken/)
- [sluiksorten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sluiksorten/)
- [viespeuken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/viespeuken/)
- [berenklauw](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/berenklauw/)
- [observeren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/observeren/)
- [trein](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/trein/)
- [anderen helpen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/anderen-helpen/)
- [wordpress](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wordpress/)
- [fietsen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fietsen/)
- [verkeer](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verkeer/)
- [pomp](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pomp/)
- [slakken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slakken/)
- [bodembedekker](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bodembedekker/)
- [eetbaar](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbaar/)
- [aardbei](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/aardbei/)
- [slak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slak/)
- [voorjaarsschoonmaak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voorjaarsschoonmaak/)
- [opruimen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/opruimen/)
- [parkeerbon](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/parkeerbon/)
- [perkeerbiljet](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/perkeerbiljet/)
- [aardappelen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/aardappelen/)
- [autobanden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/autobanden/)
- [ganzen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ganzen/)
- [eend](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eend/)
- [kuikens](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kuikens/)
- [newspeak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/newspeak/)
- [greenwash](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/greenwash/)
- [wolf](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wolf/)
- [waterdans](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/waterdans/)
- [waterdansdag](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/waterdansdag/)
- [luchtsnoei](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/luchtsnoei/)
- [alternatieve tuinen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alternatieve-tuinen/)
- [baby groenten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/baby-groenten/)
- [dwerggroenten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dwerggroenten/)
- [mini groenten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/mini-groenten/)
- [DDT](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ddt/)
- [glyfosaat](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/glyfosaat/)
- [bier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bier/)
- [wijn](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wijn/)
- [vergif](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vergif/)
- [microplastics](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/microplastics/)
- [microbeads](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/microbeads/)
- [pesticiden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pesticiden/)
- [Victory gardens](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/victory-gardens/)
- [oorlogstuinen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/oorlogstuinen/)
- [Files](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/files/)
- [oplossing fileprobleem](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/oplossing-fileprobleem/)
- [vijver](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vijver/)
- [waterdicht](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/waterdicht/)
- [natuurlijke vijver](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/natuurlijke-vijver/)
- [stoopkes](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stoopkes/)
- [stoop](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stoop/)
- [kruik](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kruik/)
- [jeneverkruik](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/jeneverkruik/)
- [steengoed](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/steengoed/)
- [klei](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klei/)
- [eetbare siertuin](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbare-siertuin/)
- [eetbare sierplanten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbare-sierplanten/)
- [picknick](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/picknick/)
- [plastieken borden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/plastieken-borden/)
- [snoep maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/snoep-maken/)
- [koekjes maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koekjes-maken/)
- [mueslirepen maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/mueslirepen-maken/)
- [wafels](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wafels/)
- [donuts](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/donuts/)
- [alternatief bakpapier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alternatief-bakpapier/)
- [alternatief ei](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alternatief-ei/)
- [partysnacks](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/partysnacks/)
- [zelf maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zelf-maken/)
- [nacho's maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/nachos-maken/)
- [dorito's maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/doritos-maken/)
- [maischips maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/maischips-maken/)
- [eetbare kamerplanten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbare-kamerplanten/)
- [eetbaar onkruid](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/eetbaar-onkruid/)
- [gom](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gom/)
- [hars](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hars/)
- [pruimengom](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pruimengom/)
- [gummi cerasi](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gummi-cerasi/)
- [gummosis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gummosis/)
- [huwelijksboekje](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/huwelijksboekje/)
- [trouwboekje](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/trouwboekje/)
- [1900](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/1900/)
- [voornamen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voornamen/)
- [kinderverzorging](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kinderverzorging/)
- [zuigfles](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zuigfles/)
- [melk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/melk/)
- [alcoholisme](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alcoholisme/)
- [inboorlingen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/inboorlingen/)
- [TBC](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tbc/)
- [oesterzwam](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/oesterzwam/)
- [krieltjes](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/krieltjes/)
- [@](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/598/)
- [contact](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/contact/)
- [voeding](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voeding/)
- [pluimen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pluimen/)
- [plukken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/plukken/)
- [deeleconomie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/deeleconomie/)
- [recycla](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/recycla/)
- [vreucht van eigen bodem](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vreucht-van-eigen-bodem/)
- [boerenmarkt](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boerenmarkt/)
- [buurderij](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/buurderij/)
- [korte keten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/korte-keten/)
- [lokale economie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lokale-economie/)
- [ganzenvet](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ganzenvet/)
- [ganzenlever](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ganzenlever/)
- [Kerstmis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kerstmis/)
- [kermis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kermis/)
- [boemerang](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boemerang/)
- [werpstok](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/werpstok/)
- [koffie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koffie/)
- [surrogaatkoffie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/surrogaatkoffie/)
- [koffievervangers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koffievervangers/)
- [segrijnslak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/segrijnslak/)
- [slakken eten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/slakken-eten/)
- [winter](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/winter/)
- [was drogen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/was-drogen/)
- [schoenen drogen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schoenen-drogen/)
- [vissen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vissen/)
- [hengelen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hengelen/)
- [peuren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peuren/)
- [meuren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/meuren/)
- [botje trappen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/botje-trappen/)
- [spiesen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/spiesen/)
- [harpoen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/harpoen/)
- [vlier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlier/)
- [bergvlier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bergvlier/)
- [kruidvlier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kruidvlier/)
- [trosvlier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/trosvlier/)
- [peterselievlier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peterselievlier/)
- [labels](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/labels/)
- [geschiedenis](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/geschiedenis/)
- [traditie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/traditie/)
- [liefde](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/liefde/)
- [droom](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/droom/)
- [project](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/project/)
- [samenwonen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/samenwonen/)
- [haas](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/haas/)
- [hazen kweken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hazen-kweken/)
- [trekketting](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/trekketting/)
- [lintworm](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lintworm/)
- [sleunen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sleunen/)
- [sleunhamer](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sleunhamer/)
- [sporen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sporen/)
- [takvrij](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/takvrij/)
- [gladiatoren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gladiatoren/)
- [oude ambachten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/oude-ambachten/)
- [islam](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/islam/)
- [moslims](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/moslims/)
- [hegemonie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hegemonie/)
- [congres](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/congres/)
- [strategie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/strategie/)
- [racisme](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/racisme/)
- [moslima](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/moslima/)
- [islamisering](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/islamisering/)
- [integratie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/integratie/)
- [Erdogan](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/erdogan/)
- [Sharia](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sharia/)
- [ideologie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ideologie/)
- [religie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/religie/)
- [sekte](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sekte/)
- [Koran](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koran/)
- [getto](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/getto/)
- [minderheden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/minderheden/)
- [Brigitte Gabriel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/brigitte-gabriel/)
- [vluchtelingen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vluchtelingen/)
- [demografie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/demografie/)
- [democratie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/democratie/)
- [bokashi](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bokashi/)
- [compost](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/compost/)
- [GFT afval](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gft-afval/)
- [roek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/roek/)
- [schouw](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schouw/)
- [wonde](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wonde/)
- [verwondering](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verwondering/)
- [winterkoninkje](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/winterkoninkje/)
- [aderlating](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/aderlating/)
- [verdoofd slachten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verdoofd-slachten/)
- [onverdoofd slachten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/onverdoofd-slachten/)
- [pijnloos doden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/pijnloos-doden/)
- [halal](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/halal/)
- [Johny said goodbye](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/johny-said-goodbye/)
- [euthanasie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/euthanasie/)
- [scarlet mail](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/scarlet-mail/)
- [storm](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/storm/)
- [weer](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/weer/)
- [dierenrechten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dierenrechten/)
- [dieren eten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dieren-eten/)
- [permacultuur festival](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/permacultuur-festival/)
- [snoepbokaal](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/snoepbokaal/)
- [apenval](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/apenval/)
- [Turkije](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/turkije/)
- [dictatuur](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dictatuur/)
- [angst](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/angst/)
- [Scarlet](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/scarlet/)
- [klachtendienst](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klachtendienst/)
- [service](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/service/)
- [klantenservice](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klantenservice/)
- [wachtwoord](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wachtwoord/)
- [kamp](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kamp/)
- [bivak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bivak/)
- [stormschade](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stormschade/)
- [verzekering](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verzekering/)
- [Ethias](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ethias/)
- [Belfius](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/belfius/)
- [Gitannekesfoor](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gitannekesfoor/)
- [festival](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/festival/)
- [garnalen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/garnalen/)
- [smaak](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/smaak/)
- [Schapen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schapen/)
- [Vlaams schaap](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlaams-schaap/)
- [melkschaap](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/melkschaap/)
- [Demain](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/demain/)
- [film](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/film/)
- [brandhout](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/brandhout/)
- [zagen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zagen/)
- [handzaag](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/handzaag/)
- [Transitie Limburg](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/transitie-limburg/)
- [vos](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vos/)
- [vlooien](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlooien/)
- [bomen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bomen/)
- [hout](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hout/)
- [walnoot](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/walnoot/)
- [haagbeuk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/haagbeuk/)
- [frieten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/frieten/)
- [verspilling](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verspilling/)
- [specerij](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/specerij/)
- [smaken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/smaken/)
- [kruiden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kruiden/)
- [houtkachel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/houtkachel/)
- [topdown vuur](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/topdown-vuur/)
- [flamme verte](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/flamme-verte/)
- [bommengordel](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/bommengordel/)
- [zaadbommen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zaadbommen/)
- [Limburg](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/limburg/)
- [cromlech](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/cromlech/)
- [megalieten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/megalieten/)
- [biomassacentrale](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/biomassacentrale/)
- [gezondheid](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gezondheid/)
- [Langerlo](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/langerlo/)
- [belleke-trek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/belleke-trek/)
- [genieten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/genieten/)
- [kippen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kippen/)
- [voeren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/voeren/)
- [sms](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/sms/)
- [parkeren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/parkeren/)
- [peukentegels](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peukentegels/)
- [peukenputten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/peukenputten/)
- [doen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/doen/)
- [wc papier](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wc-papier/)
- [taxidansers](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/taxidansers/)
- [agrocultuur](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/agrocultuur/)
- [biolandbouw](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/biolandbouw/)
- [vlinder](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlinder/)
- [vliegen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vliegen/)
- [biomimicry](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/biomimicry/)
- [vuur](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vuur/)
- [soep](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/soep/)
- [vroente](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vroente/)
- [Lindyhop](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lindyhop/)
- [Hasselt Danst](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hasselt-danst/)
- [DansFans](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dansfans/)
- [woelmuizen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/woelmuizen/)
- [Geefpleintje](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/geefpleintje/)
- [Hasselt](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hasselt/)
- [Festival Retour](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/festival-retour/)
- [verleiders](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/verleiders/)
- [singles](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/singles/)
- [alleenstaanden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/alleenstaanden/)
- [eBay](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/ebay/)
- [fraude](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fraude/)
- [beuken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/beuken/)
- [boek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boek/)
- [Munsterbos](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/munsterbos/)
- [stilte](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/stilte/)
- [schors](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schors/)
- [tekening](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tekening/)
- [kerven](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kerven/)
- [boom](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boom/)
- [graffiti](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/graffiti/)
- [Minibieb](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/minibieb/)
- [Minibib](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/minibib/)
- [boekenluik](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boekenluik/)
- [boekentil](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/boekentil/)
- [blauwe bes](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/blauwe-bes/)
- [blauwe bosbes](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/blauwe-bosbes/)
- [rode bosbes](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/rode-bosbes/)
- [wolvin Naya](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wolvin-naya/)
- [Shim Sham](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/shim-sham/)
- [Shim Sham Shimmy](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/shim-sham-shimmy/)
- [Lindy hop](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lindy-hop/)
- [politiek debat](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/politiek-debat/)
- [Dag van de Aarde](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dag-van-de-aarde/)
- [duurzame energie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/duurzame-energie/)
- [kersen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kersen/)
- [vogelverschrikker](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vogelverschrikker/)
- [vrijwilligerswerk](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vrijwilligerswerk/)
- [Plastic attack](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/plastic-attack/)
- [Vlaamse volksmuziek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/vlaamse-volksmuziek/)
- [abdissenvereblijf](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/abdissenvereblijf/)
- [Herkenrode](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/herkenrode/)
- [Klooster](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klooster/)
- [speelgoed](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/speelgoed/)
- [uitleendienst](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/uitleendienst/)
- [spel-o-theek](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/spel-o-theek/)
- [Schrijver](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schrijver/)
- [schrijvert](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schrijvert/)
- [zaaien](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zaaien/)
- [planten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/planten/)
- [schroef](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/schroef/)
- [oud](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/oud/)
- [dode dieren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/dode-dieren/)
- [hittegolf](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hittegolf/)
- [hitte](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hitte/)
- [koeling](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/koeling/)
- [klimaat](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klimaat/)
- [Open winkeldeuren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/open-winkeldeuren/)
- [open deuren](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/open-deuren/)
- [klimaatplan](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/klimaatplan/)
- [olie persen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/olie-persen/)
- [olla](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/olla/)
- [gesmede schroef](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gesmede-schroef/)
- [samenwerking](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/samenwerking/)
- [groep](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/groep/)
- [epigenetica](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/epigenetica/)
- [Covid-19](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/covid-19/)
- [Corona](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/corona/)
- [wesp](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/wesp/)
- [jager](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/jager/)
- [daisugi](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/daisugi/)
- [Japanse snoeimethode](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/japanse-snoeimethode/)
- [zuinig](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/zuinig/)
- [opvangen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/opvangen/)
- [uilen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/uilen/)
- [muizen](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/muizen/)
- [waterdicht maken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/waterdicht-maken/)
- [strooien hoed](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/strooien-hoed/)
- [fijnstofuitstoot](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/fijnstofuitstoot/)
- [brandstof CO²](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/brandstof-co²/)
- [hout stoken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/hout-stoken/)
- [lattensplijten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/lattensplijten/)
- [gans](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/gans/)
- [tanden](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tanden/)
- [tomia](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tomia/)
- [tomium](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/tomium/)
- [witten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/witten/)
- [kalken](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/kalken/)
- [muren verven](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/muren-verven/)
- [erosie](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/erosie/)
- [helling beplanten](https://toverlevenaar.cultu.be/tag/helling-beplanten/)